Portal biotechnologia.pl korzysta z Javascript. Włącz go w swojej przeglądarce, aby w pełni cieszyć się portalem. Nie wiesz jak? Kliknij tutaj.

Informacje

Jedna pigułka, zero plemników – trwają prace nad antykoncepcją dla mężczyzn

Jedna pigułka, zero plemników – trwają prace nad antykoncepcją dla mężczyzn

Zespół naukowców z Michigan State University, we współpracy z Van Andel Institute oraz Memorial Sloan Kettering Cancer Center, odkrył mechanizm molekularny odpowiedzialny za nagły wzrost aktywności energetycznej plemników. To swoisty „przełącznik”, który pozwala im przejść ze stanu spoczynku do fazy intensywnego, dynamicznego ruchu.

Misza Kinsner, 14.10.2025, Tagi: dihydroksyaceton, antykoncepcja, enzymy, glukoza, ATP, antykoncepcja dla mężczyzn, plemniki, enzymy metaboliczne, glikoliza, aldolaza, gliceraldehydo-3-fosforan

Badaczki znane i nieznane. Jane Goodall, która autentycznością i pokorą nauczała empatii wo

Badaczki znane i nieznane. Jane Goodall, która autentycznością i pokorą nauczała empatii wobec natury

W historii nauki niewiele osób potrafiło połączyć rygor metodologiczny z empatią i wnikliwym obserwowaniem świata przyrody w sposób, który zmienia rozumienie człowieka i jego miejsca w naturze. Jane Goodall należy do tego nielicznego grona badaczek. Jej praca, rozpoczęta w latach 60. XX w. na afrykańskim brzegu jeziora Tanganika, na zawsze zmieniła sposób, w jaki ludzkość postrzega inne gatunki, a pośrednio – samą siebie. Nie była biologiem z wykształcenia, nie miała tytułu naukowego, gdy wyruszała do Tanzanii. Była jednak kimś, kogo trudno opisać w kategoriach kariery – obserwatorką, słuchaczką i rzeczniczką zwierząt, które dotąd nie miały głosu.

Misza Kinsner, 10.10.2025, Tagi: genetyka, empatia, badaczki znane i nieznane, szympansy, biologia zachowań, etologia, zachowania wrodzone, zachowania nabyte, definicja człowieka, Jane Goodall

Bioreaktory a przyszłość terapii z wykorzystaniem pęcherzyków zewnątrzkomórkowych

Bioreaktory a przyszłość terapii z wykorzystaniem pęcherzyków zewnątrzkomórkowych

Od kilku lat pęcherzyki zewnątrzkomórkowe, czyli mikroskopijne struktury wydzielane przez komórki, znajdują się w centrum zainteresowania medycyny regeneracyjnej i biologii molekularnej. Ich rola w komunikacji międzykomórkowej, przenoszeniu białek, lipidów i kwasów nukleinowych sprawia, że są one postrzegane jako potencjalne narzędzie terapeutyczne o ogromnym znaczeniu.

Misza Kinsner, 29.09.2025, Tagi: nowe technologie, transport pęcherzykowy, procesy biotechnologiczne, media hodowlane, bioreaktory, hodowle komórkowe, technologie mikroprzepływowe, pęcherzyki zewnątrzkomórkowe, pożywki, bioreaktory włókniste, bioreaktory mieszane, bioreaktory mikroprzepływowe, Bartosz Majchrzak

Badaczki znane i nieznane. Françoise Barré-Sinoussi – historia badań nad HIV, które zmienił

Badaczki znane i nieznane. Françoise Barré-Sinoussi – historia badań nad HIV, które zmieniły świat

Françoise Barré-Sinoussi, francuska wirusolog, zapisała się w historii nauki jako współodkrywczyni ludzkiego wirusa niedoboru odporności HIV, za co w 2008 r. została uhonorowana Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Od wczesnych lat kariery była związana z Instytutem Pasteura, gdzie prowadziła pionierskie badania nad retrowirusami i mechanizmami odpowiedzi immunologicznej, które stały się fundamentem diagnostyki oraz terapii antyretrowirusowej. Jej droga zawodowa obejmuje nie tylko działalność naukową, lecz także zaangażowanie w rozwój badań i programów zdrowotnych w krajach o ograniczonych zasobach, co uczyniło ją jedną z najbardziej wpływowych postaci w globalnej walce z epidemią AIDS.

Misza Kinsner, 23.09.2025, Tagi: AIDS, Nagroda Nobla, wirus HIV, kobieta w nauce, zespół nabytego niedoboru odporności, COVID-19, Instytut Pasteura, retrowirusy, wirusologia, badaczki znane i nieznane, interleukiny, Françoise Barré-Sinoussi, odwrotna transkryptaza, Robert Gallo, mediatory zapalne

Fermentujące owoce jako źródło etanolu w diecie szympansów – obserwacje i znaczenie ewolucy

Fermentujące owoce jako źródło etanolu w diecie szympansów – obserwacje i znaczenie ewolucyjne

W świecie przyrody zachowania związane ze spożyciem substancji psychoaktywnych rzadko kojarzone są z dzikimi zwierzętami, a jednak najnowsze badania wskazują, że szympansy w naturalnym środowisku regularnie spożywają etanol. Nie jest to efekt kontaktu z ludzkimi napojami alkoholowymi, lecz konsekwencja fermentacji owoców stanowiących część ich codziennej diety. Odkrycie to wnosi istotny wkład do rozumienia ewolucyjnych uwarunkowań preferencji pokarmowych naczelnych, w tym ludzi.

Misza Kinsner, 19.09.2025, Tagi: ewolucja, alkohol, fermentacja, etanol, aldehyd octowy, szympans, cukry, dehydrogenaza alkoholowa, dehydrogenaza aldehydowa, prymatologia, biologia ewolucyjna, fermentujące owoce, hipoteza pijanej małpy, metabolizm alkoholu

Płynna pamięć genów – nowe spojrzenie na epigenetykę

Płynna pamięć genów – nowe spojrzenie na epigenetykę

Przez wiele lat naukowcy wierzyli, że komórki zapamiętują stan swoich genów w sposób binarny, co znaczy, że gen jest aktywny albo nieaktywny, a raz ustalony profil pozostaje stabilny. Ta wizja wpisywała się w szersze rozumienie epigenetyki jako systemu przełączników, które determinują tożsamość komórki i decydują o tym, czy stanie się ona neuronem, komórką mięśniową, czy elementem tkanki nabłonkowej. Nowe badania przeprowadzone na Massachusetts Institute of Technology pokazują jednak, że taki obraz jest zbyt uproszczony. Eksperymenty zespołu kierowanego przez prof. Domitillę Del Vecchio dowiodły, że komórki potrafią zapamiętywać stany genów w sposób płynny – bardziej jak pokrętło ściemniacza światła niż prosty włącznik.

Misza Kinsner, 18.09.2025, Tagi: onkologia, nowotwory, diagnostyka, epigenetyka, medycyna regeneracyjna, metylacja DNA, komórka, inżynieria tkankowa, organizmy wielokomórkowe, przeszczepy

Nowa generacja profilaktyki HIV – między przełomem klinicznym a wyzwaniem systemowym

Nowa generacja profilaktyki HIV – między przełomem klinicznym a wyzwaniem systemowym

W ostatnich miesiącach świat medyczny obiegła wiadomość o przełomie w profilaktyce HIV – preparat lenacapavir, sprzedawany jako Yeztugo, został zatwierdzony przez FDA jako pierwsza długodziałająca opcja profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP), która jest podawana tylko dwa razy w roku. To rozwiązanie może zmienić sposób, w jaki osoby z podwyższonym ryzykiem zakażenia HIV zabezpieczają się przed infekcją.

Misza Kinsner, 15.09.2025, Tagi: WHO, HIV, FDA, badania kliniczne, kapsyd, wirus HIV, zatwierdzenie leku, profilaktyka HIV, interakcje lekowe, PrEP, lenacapavir, Yeztugo

Eksperymentalna terapia CoQ10 przywraca funkcje motoryczne u dziecka z rzadką encefalopatią

Eksperymentalna terapia CoQ10 przywraca funkcje motoryczne u dziecka z rzadką encefalopatią mitochondrialną

Ośmioletni chłopiec, który utracił zdolność chodzenia w wyniku rzadkiej choroby mitochondrialnej, odzyskał mobilność po zastosowaniu innowacyjnej terapii opartej na prekursorze koenzymu Q10 (CoQ10). Leczenie zostało wdrożone przez neurologów z NYU Langone Health i stanowi pierwszy udokumentowany przypadek skutecznego zastosowania tej metody u człowieka. To wydarzenie otwiera nowe możliwości w leczeniu dzieci z deficytem enzymu HPDL, odpowiedzialnego za kluczowy etap w syntezie CoQ10, który jest niezbędny do prawidłowego wytwarzania energii w mitochondriach.

Misza Kinsner, 11.09.2025, Tagi: medycyna spersonalizowana, mitochondria, choroby rzadkie, choroba mitochondrialna, ATP, pediatria, diagnostyka genetyczna, koenzym Q10, CoQ10, enzym HPDL, 4-hydroksybenzoat

„Biokomputery” przyszłości – bakterie, neurony i organoidy jako nowe procesory

„Biokomputery” przyszłości – bakterie, neurony i organoidy jako nowe procesory

Od dziesięcioleci komputery krzemowe stanowią podstawę rozwoju technologii cyfrowych, lecz ich dalszy postęp ograniczają bariery związane z wydajnością energetyczną i fizyczną miniaturyzacją tranzystorów. By sprostać wyzwaniom postępu, naukowcy „cofają się”, poszukując inspiracji w świecie biologii, gdzie żywe komórki i tkanki od milionów lat skutecznie przetwarzają informacje. W tym kontekście „biokomputery”, oparte na bakteriach, neuronach i organoidach, jawią się jako potencjalna alternatywa dla klasycznych systemów obliczeniowych.

Misza Kinsner, 10.09.2025, Tagi: diagnostyka, mikroorganizmy, neurony, bakterie, biosensory, dane, organoidy, tkanki, biokomputery, FinalSpark, systemy obliczeniowe, inżynieria środowiskowa, biosensoryka, przechowywanie danych, neuroterapia, wetware, CL1

CRISPR-Cas9 i ksenotransplantacja jako nowe perspektywy w transplantologii płuc

CRISPR-Cas9 i ksenotransplantacja jako nowe perspektywy w transplantologii płuc

W maju 2024 r. w Szpitalu Uniwersyteckim w Guangzhou przeprowadzono pierwsze w historii przeszczepienie płuca pochodzącego od genetycznie zmodyfikowanej świni do człowieka. Biorcą był 39-letni pacjent, u którego stwierdzono śmierć mózgową, co stworzyło warunki do przeprowadzenia kontrolowanego eksperymentu. Choremu wszczepiono lewe płuco świni, pozostawiając jednocześnie jego własne prawe płuco, dzięki czemu możliwe było porównanie funkcjonowania obu narządów w tym samym środowisku ustrojowym. Przeszczep obserwowano przez 216 godzin, czyli dziewięć dni, po czym eksperyment zakończono na prośbę rodziny.

Misza Kinsner, 09.09.2025, Tagi: inżynieria genetyczna, transplantacja, transplantologia, płuco, modyfikacje genetyczne, CRISPR-Cas9, edycja genów, immunosupresja, ksenotransplantacja, przeszczep płuca, przeszczep od świni

Od rusztowania do ruchu – jak druk 3D wspiera odbudowę rdzenia kręgowego?

Od rusztowania do ruchu – jak druk 3D wspiera odbudowę rdzenia kręgowego?

Urazy rdzenia kręgowego należą do najtrudniejszych problemów współczesnej neurochirurgii i rehabilitacji, ponieważ przerwana ciągłość dróg nerwowych rzadko ulega spontanicznej regeneracji. Połączenie druku 3D, inżynierii organoidowej i komórkowej, z wykorzystaniem komórek macierzystych, otwiera możliwość tworzenia rusztowań, które kierunkują wzrost aksonów (komórek nerwowych) i odbudowę obwodów nerwowych. Najnowsza praca zespołu z University of Minnesota demonstruje „mini-rdzenie” – drukowane, mikrokanałowe rusztowania z wdrukowanymi progenitorami nerwowymi rdzenia (sNPC), które po wszczepieniu szczurom z pełnym przerwaniem rdzenia kręgowego, przywróciły funkcjonalną ciągłość przewodnictwa.

Misza Kinsner, 08.09.2025, Tagi: neurologia, rehabilitacja, komórki nerwowe, inżynieria komórkowa, neurochirurgia, rdzeń kręgowy, inżynieria tkankowa, druk 3D, biomimetyka, aksony, urazy rdzenia kręgowego, rusztowania 3D, mini-rdzenie, druk projekcyjny, implanty hydrożelowe, połączenia synaptyczne

Badaczki znane i nieznane. Janet Mertz – szlakiem rekombinowanego DNA i regulacji genów

Badaczki znane i nieznane. Janet Mertz – szlakiem rekombinowanego DNA i regulacji genów

Janet Mertz, urodzona w 1949 r., jest amerykańską biochemiczką i specjalistką w dziedzinie biologii molekularnej, która w latach 70. XX w. uczestniczyła w opracowywaniu technik rekombinacji DNA. Jej prace doprowadziły do powstania metod umożliwiających łączenie materiału genetycznego pochodzącego z różnych organizmów w sposób kontrolowany i powtarzalny, co stworzyło podstawy do dalszego rozwoju inżynierii genetycznej, biologii molekularnej i biotechnologii.

Misza Kinsner, 18.08.2025, Tagi: bioetyka, inżynieria genetyczna, bakterie, E. coli, wirusy, biologia molekularna, kobieta w nauce, badaczki znane i nieznane, bakteriofag lambda, regulacja genów, rekombinowane DNA, SV40, Janet Mertz

Zintegrowana skóra elektroniczna jako nowy etap w interakcji człowiek-maszyna

Zintegrowana skóra elektroniczna jako nowy etap w interakcji człowiek-maszyna

Postępujący rozwój robotyki i technologii interakcji człowiek-maszyna wymaga nie tylko coraz bardziej zaawansowanego oprogramowania, ale także odpowiednio dopasowanych materiałów, które umożliwią robotom percepcję bodźców zbliżoną do ludzkiej. Najnowsze badania zespołów z University of Cambridge i University College London przyniosły istotny rozwój w tej dziedzinie – opracowano elastyczną, przewodzącą hydrożelową skórę elektroniczną, zdolną do wykrywania różnych form dotyku za pomocą jednorodnej struktury materiałowej.

Misza Kinsner, 07.07.2025, Tagi: innowacje, robotyka, nowe technologie, uczenie maszynowe, robotyka medyczna, machine learning, żelatyna, dotyk, człowiek-maszyna, hydrożelowa skóra elektroniczna, sensoryka, sensory magnetyczne, diagnostyka onkologiczna, skóra syntetyczna

Zależność między nekrozą komórek a przyspieszonym starzeniem się w warunkach mikrograwitacj

Zależność między nekrozą komórek a przyspieszonym starzeniem się w warunkach mikrograwitacji

Najnowsze badania z zakresu biologii komórki i medycyny kosmicznej wskazują na związek pomiędzy procesami degeneracyjnymi a niekontrolowaną śmiercią komórek, znaną jako martwica. Starzenie się organizmu jest procesem wieloetapowym, uwarunkowanym przez liczne, złożone mechanizmy molekularne. Coraz więcej dowodów wskazuje jednak, że istotnym czynnikiem napędzającym ten proces może być martwica komórkowa oraz towarzysząca jej odpowiedź zapalna.

Misza Kinsner, 01.07.2025, Tagi: starzenie się, NASA, misja kosmiczna, Europejska Agencja Kosmiczna, medycyna kosmiczna, mikrograwitacja, podróże kosmiczne, martwica komórek, nekroza, Anti-Necrotic

Zastosowanie enzymów gąsienic ćmy tytoniowej w produkcji fluorescencyjnych nanokarbonów

Zastosowanie enzymów gąsienic ćmy tytoniowej w produkcji fluorescencyjnych nanokarbonów

Ostatnie badania japońskich naukowców z instytutu RIKEN ujawniają zaskakujący potencjał owadów w chemii materiałowej. Gąsienice ćmy tytoniowej (Spodoptera litura), dotąd znane głównie jako szkodniki roślin, okazały się zdolne do przekształcania syntetycznych nanokarbonów w związki fluorescencyjne. Dzięki naturalnie występującym enzymom owady te potrafią przeprowadzać reakcje, które w warunkach laboratoryjnych są trudne do osiągnięcia. Odkrycie to nie tylko rzuca nowe światło na metabolizm bezkręgowców, lecz także otwiera drogę do alternatywnych metod syntezy związków o znaczeniu technologicznym.

Inwazyjne zastosowanie technologii BCI stawia pytania o neuroetykę i prywatność danych

Inwazyjne zastosowanie technologii BCI stawia pytania o neuroetykę i prywatność danych

W marcu 2025 r. zespół chińskich neuroinżynierów przeprowadził udaną implantację interfejsu mózg-komputer (BCI) u 37-letniego mężczyzny, który kilkanaście lat wcześniej stracił wszystkie kończyny w wyniku porażenia prądem. Urządzenie, opracowane przez zespół z Center for Excellence in Brain Science and Intelligence Technology (CEBSIT) we współpracy z firmą StairMed, pozwoliło pacjentowi na sterowanie kursorem komputera oraz grami komputerowymi wyłącznie przy użyciu aktywności mózgowej. Procedura została przeprowadzona w szpitalu Huashan w Szanghaju.

Zastosowanie CRISPR-Cas9 do analizy genetycznej rozwoju narządu wzroku i modyfikacji białek

Zastosowanie CRISPR-Cas9 do analizy genetycznej rozwoju narządu wzroku i modyfikacji białek jedwabiu u pająków

Najnowsze badania przedstawiają pierwsze skuteczne zastosowanie technologii CRISPR-Cas9 do edycji genomu u pająków. Dotychczasowe ograniczenia techniczne uniemożliwiały manipulację genetyczną na tym modelu, co utrudniało zarówno badania z zakresu biologii rozwoju, jak i inżynierii biomateriałów. W doświadczeniu zespół badawczy skoncentrował się na dwóch obszarach – analizie funkcji genu sine oculis (so), odgrywającego kluczową rolę w rozwoju oczu, oraz modyfikacji białek jedwabiu przez knock-in (KI) fluorescencyjnego znacznika.

Misza Kinsner, 09.06.2025, Tagi: inżynieria genetyczna, jedwab, muszka owocowa, pająki, CRISPR-Cas9, edycja genów, zmodyfikowane genetycznie komary, knock-in, knock-out, sine oculis, modyfikacja białek, znacznik fluorescensyjny, model badawczy, Parasteatoda tepidariorum, białka jedwabiu

Inteligentne futro i sztuczne serce – o MetaCat i przyszłości biomimetycznych robotów terap

Inteligentne futro i sztuczne serce – o MetaCat i przyszłości biomimetycznych robotów terapeutycznych

W bibliotece publicznej w Springwood, w australijskich Górach Błękitnych, zagościły robotyczne koty MetaCat – nowatorskie urządzenia zaprojektowane przez firmę Elephant Robotics z myślą o wsparciu emocjonalnym użytkowników w każdym wieku. Projekt ten stanowi część szerszego trendu integracji zaawansowanych rozwiązań robotycznych z przestrzeniami społecznymi, w tym bibliotekami, domami opieki i placówkami terapeutycznymi, gdzie tradycyjne formy wsparcia bywają niewystarczające lub trudne do utrzymania.

Misza Kinsner, 04.06.2025, Tagi: innowacje, nowe technologie, AI, wsparcie psychiczne, biomimetyka, robotyka miękka, koty roboty, MetaCat, wsparcie społeczne, myCobot, HCI, człowiek-komputer, Elephant Robotics, roboty towarzyszące

Regulacyjne i technologiczne implikacje dopuszczenia genetycznie zmodyfikowanych świń do ła

Regulacyjne i technologiczne implikacje dopuszczenia genetycznie zmodyfikowanych świń do łańcucha żywnościowego

Postęp w dziedzinie inżynierii genetycznej coraz mocniej przenika do obszarów, które jeszcze niedawno opierały się radykalnym zmianom. Jednym z nich jest hodowla zwierząt, gdzie tradycyjne metody ustępują miejsca zaawansowanym technologiom inżynierii genetycznej. W maju 2025 r. amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła do spożycia mięso pochodzące od świń zmodyfikowanych genetycznie za pomocą narzędzia CRISPR. To nie tylko przełom w technologii hodowlanej, ale i początek nowej ery, w której odporność na choroby może być wbudowana w genom zwierząt gospodarskich jeszcze przed ich narodzinami.

Jadalne roboty wodne stworzone z karmy dla ryb

Jadalne roboty wodne stworzone z karmy dla ryb

W odpowiedzi na rosnącą potrzebę monitorowania jakości wód śródlądowych w sposób bezpieczny, skuteczny i przyjazny dla środowiska szwajcarscy naukowcy stworzyli miniaturowe, biodegradowalne roboty, które po wykonaniu swojej misji… stają się pożywieniem dla ryb! Urządzenia te reprezentują nową klasę ekologicznej robotyki – są lekkie, szybkie, funkcjonalne i całkowicie jadalne. Pomysł ten łączy zaawansowaną inżynierię z troską o środowisko wodne, eliminując problem generowania odpadów technologicznych w przyrodzie.

Misza Kinsner, 28.05.2025, Tagi: robotyka, ekologia, metale ciężkie, ochrona środowiska, badania mikrobiologiczne, zrównoważony rozwój, ekosystemy wodne, miękka robotyka, karma dla ryb, ekologiczna robotyka, odpady technologiczne, ekologia wód, napięcie powierzchniowe, efekt Marangoniego, technologie efemeryczne

<Styczeń 2026>

pn	wt	śr	cz	pt	sb	nd
29	30	31	1	2	3	4
5	6	7	8 Webinar online: Charakterystyka materiałów kompozytowych za pomocą analizy termicznej 2026-01-08 do 2026-01-08	9	10	11
12	13	14	15	16	17	18
19 Webinar online: Zmiany w rozdziałach 41 i 1251 Farmakopei Amerykańskiej (USP) 2026-01-19 do 2026-01-20	20	21	22	23 WEBINAR \| 12.00-13.30 \| Potwierdzenie działania przeciwdrobnoustrojowego w kosmetykach 2026-01-23 do 2026-01-23 Webinar \| 10.00-11.30 Kluczowe badania produktów kosmetycznych przed ich wprowadzeniem na rynek 2026-01-23 do 2026-01-23	24	25
26 WEBINAR \| Prawa i obowiązki poszczególnych podmiotów – importer, dystrybutor, producent produktów kosmetycznych 2026-01-26 do 2026-01-26	27 WEBINAR \| Przegląd zmian legislacyjnych w przemyśle kosmetycznym i okołokosmetycznym – co nas czeka w 2026 roku? 2026-01-27 do 2026-01-27	28 Webinar online: Łączenie danych eksperymentalnych z modelowaniem dla zwiększenia produktywności. 2026-01-28 do 2026-01-28	29	30 SZKOLENIE ONLINE \| Recepturowanie kosmetyków kolorowych – aspekty praktyczne 2026-01-30 do 2026-01-30	31	1

e-Kwartalnik portalu Biotechnologia.pl 4/2025

e-Kwartalnik portalu Biotechnologia.pl 4/2025

Pobierz bezpłatny e-Kwartalnik Biotechnologia.pl Więcej informacji: malgorzata.ges@biotechnologia.pl