Biotechnologia.pl - łączymy wszystkie strony biobiznesu

Mózg po udarze uruchamia własne systemy ratunkowe

Udar to nie tylko zatkane naczynie i wyścig z czasem. Nowe badanie z udziałem dr. Marcina Tabaki z Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER), działającego przy Instytucie Chemii Fizycznej PAN (IChF PAN), pokazuje, że po udarze mózg uruchamia własne mechanizmy „łatania” uszkodzonych naczyń.

Redakcja portalu, 10.06.2026, Tagi: mózg, neurologia, bioinformatyka, neurony, bariera krew-mózg, udar niedokrwienny mózgu, analiza danych, udar mózgu, ICTER, nauka w Polsce, sekwencjonowanie RNA, RNA velocity, opony mózgowo-rdzeniowe, plejotrofina, snRNA-seq

Cytykolina a funkcje poznawcze – jak wspiera pamięć, procesy neuroplastyczne i rekonwalescencję po udarze?

Cytykolina to naturalnie występujący związek uczestniczący w metabolizmie komórek nerwowych. Od wielu lat znajduje zastosowanie w neurologii oraz badaniach dotyczących funkcji poznawczych i starzenia się mózgu. Szczególne zainteresowanie budzi jej potencjalny wpływ na pamięć, procesy regeneracyjne zachodzące w układzie nerwowym oraz rekonwalescencję po udarze mózgu.

Jak odtworzyć obraz z aktywności mózgu? Badacze zrekonstruowali filmy oglądane przez myszy

Od dawna wiadomo, że komórki kory wzrokowej reagują na określone cechy bodźca, takie jak kontrast, ruch czy kierunek linii. Znacznie trudniejsze okazało się przejście od takiego opisu do rekonstrukcji całej dynamicznej sceny. W pracy opublikowanej w „eLife” zespół z University College London i Sainsbury Wellcome Centre przedstawił metodę, która pozwoliła odtworzyć krótkie filmy oglądane przez myszy na podstawie aktywności neuronów w korze wzrokowej. Autorzy pracowali na dziesięciosekundowych sekwencjach wideo i analizowali odpowiedź mózgu podczas ich oglądania.

Misza Kinsner, 20.04.2026, Tagi: mózg, neurony, University College London, widzenie, kora wzrokowa, neuronauka, Sainsbury Wellcome Centre, percepcja ruchu, dwufotonowe wiązanie wapniowe

Mapa mózgu w nowej odsłonie – kolejne odkrycie ujawnia połączenia neuronów

Zrozumienie, w jaki sposób neurony łączą się ze sobą w mózgu, od dawna stanowi jedno z największych wyzwań neuronauki. Choć coraz więcej dowiadujemy się na temat pojedynczych komórek nerwowych, pełny obraz ich wzajemnych połączeń, tzw. konektomu, pozostaje w dużej mierze nieodkryty. Nowa technika opracowana przez naukowców Uniwersytetu Illinois w Urbanie i Champaign (UIUC) opiera się na specyficznych „kodach kreskowych” i może znacząco przybliżyć nas do rozwiązania tej zagadki.

Magdalena Ulanowska-Wrzeszcz, 15.04.2026, Tagi: mózg, choroba Alzheimera, neurony, synapsy, nowe technologie, choroby neurodegeneracyjne, sekwencjonowanie, mapa mózgu, konektom, mapowanie mózgu, neuronauka, połączenia neuronalne, sieci neuronalne, Connectome-seq

Neuroplastyczność i badania nad mózgiem w perspektywie wieku – przegląd postępów na tle medycznym

Współczesna neurologia opisuje mózg nie jako niezmienną, stałą strukturę, lecz układ zdolny do adaptacji, przebudowy i częściowej kompensacji uszkodzeń. Wraz z wiekiem nie dochodzi jedynie do osłabienia jego funkcji, ale także przekształcenia warunków, w których przebiegają procesy plastyczności neuronalnej. Zrozumienie tych procesów stało się fundamentem zarówno dla badań podstawowych, jak i praktyki klinicznej obejmującej profilaktykę, diagnostykę i rehabilitację chorób układu nerwowego.

Czy neurony mogą grać w gry? Biologiczny układ sterujący w środowisku wirtualnym

Badania nad wykorzystaniem żywych komórek nerwowych jako elementów systemów obliczeniowych stanowią jedną z bardziej nietypowych linii eksperymentów w neurobiologii i inżynierii biomedycznej. W takich projektach neurony hodowane w laboratorium są integrowane z elektroniką w sposób umożliwiający dwukierunkową wymianę sygnałów. Komputer przekazuje bodźce elektryczne do sieci komórkowej, a jednocześnie rejestruje impulsy generowane przez neurony. Dzięki temu możliwe staje się budowanie układów, w których aktywność biologicznej sieci wpływa na działanie programu komputerowego.

Misza Kinsner, 05.03.2026, Tagi: neurobiologia, neurony, inżynieria biomedyczna, organoidy, sieci neuronowe, sygnały międzykomórkowe, DOOM, Cortical Labs, Pong, DishBrain

Regeneracja rdzenia kręgowego w laboratorium – organoidy i „tańczące cząsteczki”

Uszkodzenia rdzenia kręgowego należą do najcięższych urazów ośrodkowego układu nerwowego. Oprócz pierwotnej utraty neuronów uruchamiane są wtórne procesy zapalne, a w miejscu uszkodzenia powstaje blizna glejowa, która mechanicznie i biochemicznie ogranicza odrost aksonów. W efekcie odbudowa połączeń nerwowych w rdzeniu kręgowym pozostaje skrajnie ograniczona, a opracowanie skutecznych terapii regeneracyjnych jest trudniejsze niż w przypadku wielu innych tkanek. W ciągu ostatniej dekady rozwinięto jednak trójwymiarowe modele tkankowe, które pozwalają badać te procesy w warunkach bliższych ludzkiej biologii niż klasyczne hodowle komórkowe.

Misza Kinsner, 26.02.2026, Tagi: pluripotencjalne komórki macierzyste, neurony, układ nerwowy, rdzeń kręgowy, astrocyty, uszkodzenia rdzenia kręgowego, organoidy, tańczące cząsteczki, mikroglej, wypustki neuronalne, glioza, dancing molecules

Astrocyty a naprawa rdzenia kręgowego – przełomowe odkrycie?

Urazy rdzenia kręgowego należą do najcięższych uszkodzeń, z jakimi mierzy się medycyna, ponieważ przerywają komunikację między mózgiem a ciałem, prowadząc do paraliżu, utraty czucia i trwałej niepełnosprawności. Przez wiele lat sądzono, że zdolności regeneracyjne ośrodkowego układu nerwowego są minimalne, jednak najnowsze badania zespołu z Cedars-Sinai opublikowane w „Nature” ujawniają przełomowy mechanizm naprawy.

Magdalena Ulanowska-Wrzeszcz, 19.02.2026, Tagi: stwardnienie rozsiane, mózg, neurologia, neurony, choroby neurodegeneracyjne, ośrodkowy układ nerwowy, komórki mikrogleju, układ nerwowy, rdzeń kręgowy, choroby neurologiczne, udar mózgu, astrocyty, mikroglej, przerwanie rdzenia kręgowego, uszkodzenie rdzenia kręgowego, astrocyty LRAs, CCN1

Od synaps biologicznych do biodegradowalnej elektroniki pamięciowej

Biodegradowalne sztuczne synapsy to nowa klasa urządzeń inspirowanych biologicznymi procesami neuronalnymi, które łączą przetwarzanie informacji i pamięć w pojedynczych elementach elektronicznych.

Misza Kinsner, 30.12.2025, Tagi: mózg, innowacje, pamięć, neurony, synapsy, nowe technologie, sieci neuronowe, biodegradowalne synapsy, neuromorfia, multilayer artificial synapse, plastyczność synaptyczna, femto dżule, sztuczne synapsy, neuromorficzne synapsy, memristory

Mózg, chromatyna i choroby – rola komórkowych „trytytek” w dojrzewaniu i specjalizacji komórek

Mózg, jego rozwój oraz choroby to jeden z najciekawszych obszarów badań współczesnej nauki. Zespół prof. Aleksandry Pękowskiej z Instytutu Nenckiego w Warszawie odkrył nowy mechanizm zaangażowany w proces dojrzewania komórki mózgowej na początku jej rozwoju. Wiele kryje się w sposobie, w którym DNA układa się w jądrze komórkowym. Może być to klucz do leczenia chorób rozwojowych mózgu oraz nowotworów, m.in. glejaka.

Redakcja portalu, 17.10.2025, Tagi: mózg, neurony, komórki nerwowe, glejak, chromatyna, niekodujące RNA, astrocyty, embriogeneza, nauka w Polsce, białko CTCF, Pantr1, domeny, pętle chromatynowe, pluripotencjalność

Neurotechnologia stworzona przez Polaka na Stanford. Odkrycie nowych fal mózgowych docenione przez czasopismo „Cell”

Kiedy aktywność elektryczna przemieszcza się przez mózg, porusza się niczym fale na stawie. Ruch tych fal mózgowych, zaobserwowany po raz pierwszy w latach 20. XX w., można teraz śledzić wyraźniej niż kiedykolwiek wcześniej dzięki instrumentom i technikom opracowanym przez zespół pod kierownictwem naukowców z Uniwersytetu Stanforda, w tym Polaka Radosława Chrapkiewicza.

Redakcja portalu, 31.07.2025, Tagi: mózg, innowacje, neurony, nowe technologie, sztuczna inteligencja, neuronauka, fale mózgowe, neurotechnologia, Uniwersytet Stanforda

Scrollowanie telefonu – cichy sabotażysta naszego mózgu

Zaczyna się niewinnie – kilka minut na Instagramie, szybki przegląd wiadomości, jeszcze tylko jeden TikTok... A jednak – coraz więcej badań pokazuje, że to właśnie ciągłe scrollowanie treści na telefonie może mieć poważne konsekwencje dla naszego mózgu. Nie tylko obniża naszą koncentrację, ale może zaburzać pamięć, zdolności poznawcze, a nawet wpływać na strukturę mózgu. Dlaczego tak się dzieje?

Komórki skóry da się przekształcić bezpośrednio w komórki mózgowe

Zespół naukowców z Massachusetts Institute of Technology (MIT) opracował nowatorską metodę przekształcania komórek skóry bezpośrednio w komórki mózgowe, bez konieczności cofania ich do stadium komórek macierzystych. To odkrycie może mieć ogromne znaczenie dla medycyny regeneracyjnej, ponieważ eliminuje potrzebę stosowania komórek embrionalnych.

Miłosz Magrzyk, 26.06.2025, Tagi: komórki macierzyste, mózg, innowacje, iPSC, embrionalne komórki macierzyste, medycyna regeneracyjna, model mózgu, neurony, nowe technologie, choroby neurodegeneracyjne, komórki nerwowe, indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste, komórki mózgowe, komórki embrionalne, neurony ruchowe

Sztuczna inteligencja pozwala osobom sparaliżowanym przywrócić naturalną mowę

Naukowcy z University of California, Berkeley i University of California, San Francisco opracowali system oparty na sztucznej inteligencji, który pozwala sparaliżowanym osobom na przywrócenie naturalnej mowy w czasie rzeczywistym. Technologia umożliwia odtworzenie ich własnego głosu. Rozwiązanie wykorzystuje interfejsy mózg-komputer oraz zaawansowane algorytmy, które uczą się budować dźwięki zgodne z indywidualnym stylem mówienia pacjenta.

Największa mapa mózgu ssaka pokazuje strukturę i aktywność neuronów w skali nanometrów

Międzynarodowy zespół naukowców, skupiony wokół amerykańskiego programu MICrONS (Machine Intelligence from Cortical Networks), ukończył najbardziej złożoną i szczegółową jak dotąd mapę połączeń neuronalnych fragmentu mózgu myszy.

Dr Ewelina Kurtys: „Przyszłość AI należy do biokomputerów”

– Kilka firm na świecie i nieliczne zespoły naukowe pracują nad wykorzystaniem żywych neuronów do budowy biologicznych, inteligentnych komputerów. Takie procesory byłyby nieporównanie wydajniejsze od krzemowych chipów obsługujących sztuczną inteligencję – mówi PAP ekspertka w zakresie neuronauki dr Ewelina Kurtys.

Redakcja portalu, 16.05.2025, Tagi: mózg, innowacje, komercjalizacja, transfer technologii, neurony, nowe technologie, start-up, sztuczna inteligencja, neuronauka, sztuczne sieci neuronowe, biokomputery, Ewelina Kurtys, FinalSpark, biologiczne sieci neuronowe

Sparaliżowany człowiek może sterować czynnościami jedynie za pomocą myśli

Interfejs mózg-komputer (z ang. brain-computer interface, BCI) to przełomowa technologia, która może znacznie poprawić jakość życia osób sparaliżowanych. Dzięki niemu możliwe jest wykonywanie podstawowych czynności poprzez samo myślenie o ruchu. Ludzkie życie to jednak znacznie więcej niż tylko podstawowe potrzeby i właśnie tutaj pojawia się przełomowy system BCI. Umożliwił on użytkownikowi sterowanie wirtualnym dronem wyłącznie za pomocą myśli o poruszaniu palcami.

Miłosz Magrzyk, 20.03.2025, Tagi: mózg, innowacje, neurologia, neurobiologia, model mózgu, neurony, nowe technologie, paraliż, sztuczna inteligencja, niepełnosprawność, interfejs mózg-komputer, BCI, komputer kwantowy, myśl, BrainGate2, brain-computer interface, świadomość

pn	wt	śr	cz	pt	sb	nd
1	2	3 Webinar online: Woda do wstrzykiwań 2026-06-03 do 2026-06-03	4	5 VII Krakowskie Warsztaty Chorób Serca Wrodzonych 2026-06-05 do 2026-06-06	6	7
8 V Zjazd Sekcji Kardiochirurgii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego 2026-06-08 do 2026-06-09	9 Warsztaty – Seminarium dot. nabiurkowych spektrometrów NMR SPINSOLVE® firmy Magritek – bez kriogeniki 2026-06-09 do 2026-06-09	10 Perspektywy Women in Tech Summit 2026 2026-06-10 do 2026-06-11 Konferencja dla branży kosmetycznej Beauty Innovations 10-11 czerwca ONLINE 2026-06-10 do 2026-06-11	11 Webinar online: nowoczesna analiza w czasie rzeczywistym 2026-06-11 do 2026-06-11 Webinar online: nowoczesna analiza w czasie rzeczywistym 2026-06-11 do 2026-06-11	12 SZKOLENIE \| Reklamacje i Cosmetovigilance w praktyce – od laboratorium do klienta. Analiza przypadków 2026-06-12 do 2026-06-12	13	14
15 WEBINAR \| Jak wprowadzić detergent na rynek? 2026-06-15 do 2026-06-15	16 PCI Days 2026 2026-06-16 do 2026-06-18 ChemTEC Poland 2026 2026-06-16 do 2026-06-18	17	18	19 Debaty Rak Nerki 2026-06-19 do 2026-06-19 SZKOLENIE ONLINE \| Kosmetyki bez konserwantów 2026-06-19 do 2026-06-19	20	21
22 SZKOLENIE \| Oznakowanie suplementów diety w praktyce - podstawy prawne i ich interpretacja 2026-06-22 do 2026-06-22	23 WEBINAR \| Dobór emulgatora w kosmetykach 2026-06-23 do 2026-06-23	24 WEBINAR \| Jak wprowadzić wyrób medyczny na rynek? 2026-06-24 do 2026-06-24	25 WEBINAR \| EUDR a branża kosmetyczna 2026-06-25 do 2026-06-25	26 SZKOLENIE ONLINE \| Bezpieczne stosowanie kosmetyków – znaczenie PAO i czasu trwałości (M. Garbolińska) 2026-06-26 do 2026-06-26	27 IX Lubuskie Sympozjum „Gastrologia i Hepatologia 2026” 2026-06-27 do 2026-06-27	28
29 Sympozjum Mikrobiologiczne „Metagenomy różnych środowisk” 2026-06-29 do 2026-06-30	30 12.00-13.30 WEBINAR \| Co dalej z CLP – aktualizacja wiedzy 2026-06-30 do 2026-06-30 10.00-11.30 WEBINAR \| Alergeny zapachowe – zmiany regulacyjne – co powinieneś wiedzieć? 2026-06-30 do 2026-06-30	1	2 SZKOLENIE ONLINE \| Dermokosmetyki: Naukowe podstawy pielęgnacji skóry wrażliwej i atopowej (podejście biomimetyczne 2026-07-02 do 2026-07-02 10th Central European Congress of Life Sciences EUROBIOTECH 2026 2026-07-02 do 2026-07-03 Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Synergia Nauk” 2026-07-02 do 2026-07-03	3 SZKOLENIE ONLINE \| Zanieczyszczenie mikrobiologiczne powietrza jako element nadzoru środowiska produkcyjnego kosmetyków 2026-07-03 do 2026-07-03	4	5

MAPA TAGÓW

Oferty pracy

Informacje

Mózg po udarze uruchamia własne systemy ratunkowe

Cytykolina a funkcje poznawcze – jak wspiera pamięć, procesy neuroplastyczne i rekonwalescencję po udarze?

Jak odtworzyć obraz z aktywności mózgu? Badacze zrekonstruowali filmy oglądane przez myszy

Mapa mózgu w nowej odsłonie – kolejne odkrycie ujawnia połączenia neuronów

Neuroplastyczność i badania nad mózgiem w perspektywie wieku – przegląd postępów na tle medycznym

Czy neurony mogą grać w gry? Biologiczny układ sterujący w środowisku wirtualnym

Regeneracja rdzenia kręgowego w laboratorium – organoidy i „tańczące cząsteczki”

Astrocyty a naprawa rdzenia kręgowego – przełomowe odkrycie?

Od synaps biologicznych do biodegradowalnej elektroniki pamięciowej

Mózg, chromatyna i choroby – rola komórkowych „trytytek” w dojrzewaniu i specjalizacji komórek

Tłuszcz w mózgu, a nie tylko złogi białkowe, może napędzać chorobę Alzheimera

„Biokomputery” przyszłości – bakterie, neurony i organoidy jako nowe procesory

Dr Michał Januszewski: „Chcemy stworzyć zintegrowane mapy mózgu”

Neurotechnologia stworzona przez Polaka na Stanford. Odkrycie nowych fal mózgowych docenione przez czasopismo „Cell”

Scrollowanie telefonu – cichy sabotażysta naszego mózgu

Komórki skóry da się przekształcić bezpośrednio w komórki mózgowe

Sztuczna inteligencja pozwala osobom sparaliżowanym przywrócić naturalną mowę

Największa mapa mózgu ssaka pokazuje strukturę i aktywność neuronów w skali nanometrów

Dr Ewelina Kurtys: „Przyszłość AI należy do biokomputerów”

Sparaliżowany człowiek może sterować czynnościami jedynie za pomocą myśli

<Czerwiec 2026>

e-Kwartalnik portalu Biotechnologia.pl 1/2026

WYDAWCA

PARTNERZY