Portal biotechnologia.pl korzysta z Javascript. Włącz go w swojej przeglądarce, aby w pełni cieszyć się portalem. Nie wiesz jak? Kliknij tutaj.

Informacje

Ekstremofilne grzyby czarnobylskie jako biologiczny model adaptacji do radiacji

Ekstremofilne grzyby czarnobylskie jako biologiczny model adaptacji do radiacji

W skrajnie skażonych promieniowaniem jonizującym wnętrzach Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej odkryto melanizowane grzyby, które nie tylko wykazują wyjątkową tolerancję na radiację, ale także reagują na nią w sposób sugerujący wykorzystanie energii promieniowania w procesach metabolicznych. Zjawisko to, badane w kontekście radiotropizmu i teoretycznej radiosyntezy, wzbudziło zainteresowanie biologów i astrobiologów ze względu na możliwe implikacje dla ochrony przed promieniowaniem i biodegradacji środowisk skażonych radiacyjnie.

Misza Kinsner, 05.01.2026, Tagi: promieniowanie jonizujące, melanina, promieniowanie, astrobiologia, mikroorganizmy ekstremofilne, Czarnobyl, melanizowane grzyby, radiosynteza, radiotropizm, elektrownia jądrowa

Mapowanie struktur G-quadrupleksowych w ludzkim genomie z wykorzystaniem sztucznej intelige

Mapowanie struktur G-quadrupleksowych w ludzkim genomie z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Nieliniarne struktury DNA znane jako G-quadrupleksy to charakterystyczne czterowłóknowe konfiguracje powstające w sekwencjach bogatych w guaninę. Struktury te różnią się od klasycznej podwójnej helisy, a ich obecność w genomie była coraz częściej łączona z regulacją aktywności genów, stabilnością chromosomów oraz procesami epigenetycznymi.

Misza Kinsner, 02.01.2026, Tagi: ekspresja genów, nowotwory, innowacje, epigenetyka, nowe technologie, helisa DNA, onkogeny, sztuczna inteligencja, guanina, chromosomy, regulacja genów, G-quadrupleksy, GQ-DNABERT

Interakcje mchów i mikroorganizmów w usuwaniu toksycznych metali z ekosystemów wodnych

Interakcje mchów i mikroorganizmów w usuwaniu toksycznych metali z ekosystemów wodnych

Zanieczyszczenie wód metalami ciężkimi stanowi jeden z najbardziej trwałych i trudnych do usunięcia skutków działalności górniczej oraz przemysłu wydobywczego. W ostatnich latach coraz większe zainteresowanie budzą rozwiązania biologiczne, które pozwalają na oczyszczanie środowiska bez konieczności stosowania energochłonnych i kosztownych technologii chemicznych.

Od synaps biologicznych do biodegradowalnej elektroniki pamięciowej

Od synaps biologicznych do biodegradowalnej elektroniki pamięciowej

Biodegradowalne sztuczne synapsy to nowa klasa urządzeń inspirowanych biologicznymi procesami neuronalnymi, które łączą przetwarzanie informacji i pamięć w pojedynczych elementach elektronicznych.

Misza Kinsner, 30.12.2025, Tagi: mózg, innowacje, pamięć, neurony, synapsy, nowe technologie, sieci neuronowe, biodegradowalne synapsy, neuromorfia, multilayer artificial synapse, plastyczność synaptyczna, femto dżule, sztuczne synapsy, neuromorficzne synapsy, memristory

Badaczki znane i nieznane. Padmanee Sharma – kobieta, która połączyła immunologię z onkolog

Badaczki znane i nieznane. Padmanee Sharma – kobieta, która połączyła immunologię z onkologią kliniczną

Padmanee Sharma należy do grona badaczek, które zmieniły rozumienie relacji między układem odpornościowym a nowotworem w kontekście terapii onkologicznych. Jej prace koncentrują się na biologicznych podstawach immunoterapii, mechanizmach odpowiedzi i oporności na leczenie oraz przekładaniu obserwacji laboratoryjnych na praktykę kliniczną. Łącząc dziedziny immunologii, onkologii i badań translacyjnych, Sharma odegrała ważnąą rolę w rozwoju strategii terapeutycznych opartych na modulacji odpowiedzi immunologicznej, w szczególności w nowotworach układu moczowo-płciowego.

Misza Kinsner, 24.12.2025, Tagi: onkologia, rak płuca, immunologia, rak prostaty, kobieta w nauce, immunoonkologia, badaczki znane i nieznane, Padmanee Sharma, badania translacyjne, układ moczowo-płciowy, rak nerek

Metoda STAR daje szansę biologicznego ojcostwa mężczyznom z azoospermią

Metoda STAR daje szansę biologicznego ojcostwa mężczyznom z azoospermią

Najnowsze osiągnięcia w dziedzinie embriologii klinicznej i technologii obliczeniowych doprowadziły do opracowania metod umożliwiających analizę materiału biologicznego z precyzją dotychczas niedostępną w rutynowych procedurach diagnostycznych.

Misza Kinsner, 16.12.2025, Tagi: ciąża, płód, embrion, spermatogeneza, zapłodnienie in vitro, sztuczna inteligencja, reprodukcja, plemniki, niepłodność męska, azoospermia, system STAR

Badanie procesów białkowych w żywych komórkach dzięki fluorescencji

Badanie procesów białkowych w żywych komórkach dzięki fluorescencji

Badanie modyfikacji potranslacyjnych najczęściej opiera się na metodach wymagających lizy komórek, utrwalania lub stosowania zewnętrznych znaczników, co ogranicza możliwość obserwacji procesów w żywych komórkach w czasie rzeczywistym. Naukowcy z Rice University opracowali jednak metodę, która pozwala obserwować zachowanie białek w ich naturalnym środowisku (w żywych komórkach), wykorzystując mechanizm fluorescencji powstający bezpośrednio w strukturach komórkowych. Dzięki wprowadzeniu do komórek zdolności syntezy specjalnie zaprojektowanego, fluorescencyjnego aminokwasu możliwe stało się śledzenie zmian w białkach w czasie rzeczywistym i bez ingerencji w integralność komórki.

Misza Kinsner, 15.12.2025, Tagi: białka, aminokwasy, fluorescencja, żywe komórki, aminokwas fluorescencyjny, procesy potranslacyjne, SIRT1, biosensory wewnętrzne

Wstrzykiwane implanty otwierają nowe możliwości leczenia neurologicznego

Wstrzykiwane implanty otwierają nowe możliwości leczenia neurologicznego

Naukowcy z Massachusetts Institute of Technology opracowali nową generację mikroskopijnych implantów bioelektronicznych, które po wstrzyknięciu do organizmu mogą samodzielnie osadzić się w wybranych obszarach mózgu. Implanty zostały zaprojektowane tak, aby mogły przemieszczać się przez układ krwionośny, przekraczać barierę krew-mózg i stabilnie zagnieździć się w określonych regionach tkanki neuronalnej. Ich miniaturowa, elastyczna konstrukcja pozwala uniknąć uszkodzenia naczyń i wywołania odpowiedzi immunologicznej, co zwiększa biokompatybilność oraz bezpieczeństwo w porównaniu z tradycyjnymi metodami neurochirurgicznymi.

Misza Kinsner, 12.12.2025, Tagi: mózg, innowacje, neurologia, neurobiologia, implanty, nowe technologie, bariera krew-mózg, terapia spersonalizowana, neurochirurgia, choroby neurologiczne, interfejs mózg-komputer, neuromodulacja, implanty bioelektroniczne, neuroplastyka, neuroinżynieria, circulatronics

Komórkowa mapa dorosłego komara Aedes aegypti i jej znaczenie dla współczesnej entomologii

Komórkowa mapa dorosłego komara Aedes aegypti i jej znaczenie dla współczesnej entomologii

Badania nad komarami Aedes aegypti od lat stanowią fundament prac nad zrozumieniem chorób przenoszonych przez owady, w tym dengi, Zika, żółtej febry czy chikungunyi. Zasadniczą barierą w analizie biologii tego gatunku było dotychczas ograniczone rozpoznanie struktury komórkowej dorosłego organizmu, zwłaszcza w kontekście różnic między płciami oraz zmian zachodzących po spożyciu krwi. Opublikowany w 2025 r. atlas jednojądrowej transkryptomiki dorosłego Aedes aegypti stanowi pierwsze tak szerokie opracowanie obejmujące praktycznie wszystkie tkanki i narządy osobnika dojrzałego.

Misza Kinsner, 09.12.2025, Tagi: ekspresja genów, wektory, komary, wirusy, chikungunya, denga, transkryptomika, żółta febra, Aedes aegypti, atlas komórkowy, wirus Zika

Elektroniczny implant przywraca zdolność czytania osobom z zaawansowaną atrofią siatkówki

Elektroniczny implant przywraca zdolność czytania osobom z zaawansowaną atrofią siatkówki

Rozwój technologii wzrokowych skierowanych do pacjentów z nieodwracalnym uszkodzeniem siatkówki od lat pozostaje jednym z najtrudniejszych obszarów inżynierii biomedycznej. Utrata widzenia centralnego w przebiegu zwyrodnienia plamki żółtej, szczególnie w stadium geograficznej atrofii, była dotychczas traktowana jako stan nieuleczalny, w którym możliwości terapeutyczne ograniczają się do spowalniania postępu choroby. Ostatnie wyniki wieloośrodkowego badania klinicznego z wykorzystaniem implantu PRIMA pokazują jednak, że możliwe staje się nie tylko zatrzymanie utraty funkcji, ale częściowe jej przywrócenie umożliwiające wykonywanie zadań tak złożonych jak czytanie. Dla wielu pacjentów oznacza to powrót do jednej z codziennych czynności, która przez lata była poza ich zasięgiem.

Serotonina jelitowa i mózgowa – dwa odrębne światy jednego mediatora

Serotonina jelitowa i mózgowa – dwa odrębne światy jednego mediatora

Serotonina od dawna uznawana jest za kluczowy neuromodulator regulujący zachowanie, emocje i homeostazę fizjologiczną. Badania ostatnich dwóch dekad pokazały jednak, że serotonina nie jest jednorodnym sygnałem, lecz funkcjonuje w dwóch odrębnych układach – obwodowym i ośrodkowym.

Misza Kinsner, 26.11.2025, Tagi: serotonina, SSRI, szlak kynureninowy, mikrobiota jelitowa, tryptofan, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, oś jelito-mózg, serotonina mózgowa, serotonina jelitowa, motoryka jelit

Sztuczna macica – życie dla skrajnych wcześniaków?

Sztuczna macica – życie dla skrajnych wcześniaków?

Sztuczny narząd powstał w odpowiedzi na jedno z najtrudniejszych wyzwań współczesnej neonatologii – skrajnie wcześniaki, urodzone przed 28. tygodniem ciąży, często walczą o życie w warunkach ograniczonych inkubatorów i respiratorów. Tradycyjne metody, choć ratujące życie, nie są w stanie w pełni odtworzyć naturalnych funkcji macicy i łożyska. W takich przypadkach ryzyko powikłań neurologicznych, oddechowych, metabolicznych, a także śmierci noworodka pozostaje wysokie. Technologie, takie jak holenderski projekt AquaWomb, oferują alternatywę – środowisko możliwie jak najbardziej zbliżone do życia płodowego pozwalające wcześniakowi rozwijać się poza ciałem matki.

Misza Kinsner, 13.11.2025, Tagi: życie płodowe, neonatologia, wcześniaki, sztuczna macica, inkubator, skrajne wcześniaki, AquaWomb, gestateling, artificial womb, extra‑uterine system

Nowe podejście oparte na mRNA w leczeniu męskiej niepłodności

Nowe podejście oparte na mRNA w leczeniu męskiej niepłodności

Męskie problemy rozrodcze są jednym z czynników niezdolności do poczęcia u par, odpowiadając za około połowę przypadków trudności z zapłodnieniem. W ponad 10% sytuacji przyczyną są mutacje genetyczne prowadzące do zaburzeń spermatogenezy. Wśród nich najtrudniejsza do leczenia pozostaje nieobstrukcyjna azoospermia (NOA) – stan, w którym plemniki nie pojawiają się w ejakulacie mimo prawidłowych stężeń hormonów płciowych i braku przeszkód w drogach nasiennych.

Misza Kinsner, 12.11.2025, Tagi: ekspresja genów, mRNA, leczenie niepłodności, spermatogeneza, zapłodnienie, nanocząstki lipidowe, niepłodność męska, nieobstrukcyjna azoospermia, mutacje genów, mejoza I, podziały komórkowe, genetyczna niepłodność męska

Cztery polskie start-upy z sektora food tech w globalnej czołówce na 2026 r.!

Cztery polskie start-upy z sektora food tech w globalnej czołówce na 2026 r.!

W najnowszym raporcie „FoodTech 2026 Startups to Watch”, prezentującym najbardziej obiecujące młode firmy z całego świata, znalazły się aż cztery polskie start-upy: LabFarm, MycoVibes Biotech, NapiFeryn BioTech oraz Planeat. Zestawienie obejmuje 76 projektów, które – zdaniem autorów raportu – kształtują przyszłość żywności, rolnictwa i zrównoważonej produkcji.

Czysta woda dzięki światłu – nowy film fotokatalityczny usuwa 99,995% bakterii

Czysta woda dzięki światłu – nowy film fotokatalityczny usuwa 99,995% bakterii

Zespół naukowców z Uniwersytetu Sun Yat-sen w Guangzhou opracował nowy typ materiału fotokatalitycznego, który wykorzystuje światło słoneczne do błyskawicznej dezynfekcji zanieczyszczonej wody. Wyniki ich badań, opublikowane w „Nature Water” w październiku 2025 r., pokazują, że film polimerowy o nazwie Cz-AQ (od struktur karbazolu i antrachinonu) potrafił zredukować liczbę bakterii chorobotwórczych o ponad 4,3 logarytmu – czyli usunąć 99,995% mikroorganizmów – w zaledwie kilkadziesiąt minut, wyłącznie dzięki naturalnemu światłu dziennemu.

Misza Kinsner, 27.10.2025, Tagi: reaktywne formy tlenu, innowacje, energia słoneczna, polimery, Staphylococcus aureus, Escherichia coli, nowe technologie, zrównoważony rozwój, bakterie chorobotwórcze, dezynfekcja wody, Cz-AQ, OCOR, bezpieczeństwo środowiskowe, film polimerowy, samopływający fotokatalizator, fotokatalizator

Mikrobiom sprzed tysiąca lat. Co wnętrze człowieka z prekolumbijskiego Meksyku mówi o przes

Mikrobiom sprzed tysiąca lat. Co wnętrze człowieka z prekolumbijskiego Meksyku mówi o przeszłości?

Tysiąc lat temu, na terenach dzisiejszego Meksyku, żył młody mężczyzna należący do społeczności prekolumbijskiej. Jego ciało, spoczywające w suchej jaskini w regionie Zimapán w stanie Hidalgo, przetrwało wieki w niezwykle dobrym stanie. Suche, chłodne powietrze i ograniczony dostęp światła sprawiły, że zachowały się nie tylko tkanki miękkie, ale także fragmenty jelit i odchody. Dla współczesnych naukowców był to prawdziwy skarb, jak biologiczna kapsuła czasu pozwalająca zajrzeć w głąb mikrobiomu człowieka sprzed tysiąca lat.

Misza Kinsner, 23.10.2025, Tagi: mikrobiologia, sekwencjonowanie DNA, mikrobiom, mikrobiota, mikrobiom jeitowy, archeologia, paleontologia, Peptostreptococcaceae, Enterobacteriaceae, Enterococcaceae, Romboutsia hominis, Clostridium, koprolity, sekwencjonowanie 16S rRNA, Zimapán

Sztuczna fotosynteza w laboratorium – jak „liść” przekształca dwutlenek węgla w chemikalia?

Sztuczna fotosynteza w laboratorium – jak „liść” przekształca dwutlenek węgla w chemikalia?

Zespół naukowców z University of Cambridge opracował urządzenie przypominające „sztuczny liść”, które potrafi przekształcać dwutlenek węgla i wodę w związki chemiczne przydatne w przemyśle – bez udziału paliw kopalnych. Inspiracją była naturalna fotosynteza, lecz zamiast glukozy i tlenu powstają tu związki o wysokiej wartości energetycznej i technologicznej, takie jak kwas mrówkowy czy syngaz, wykorzystywane do syntezy paliw i polimerów.

Morski drapieżnik sprzed 185 mln lat – nowy gatunek ichtiozaura wypełnia lukę w zapisie dzi

Morski drapieżnik sprzed 185 mln lat – nowy gatunek ichtiozaura wypełnia lukę w zapisie dziejów Jury

Na południowym wybrzeżu Anglii, w okolicach Golden Cap, najwyższego klifu słynnego Jurassic Coast, odkryto nowy gatunek morskiego gada, który zamieszkiwał pradawne oceany ok. 185 mln lat temu. Znalezisko to, nazwane Xiphodracon goldencapensis, co można przetłumaczyć jako „miecz-smok z Golden Cap”, zostało oficjalnie opisane w 2025 r. przez zespół paleontologów kierowany przez dr. Deana Lomaxa z Uniwersytetu w Manchesterze. Przez niemal dwie dekady szkielet spoczywał w kolekcjach muzealnych, zanim szczegółowe badania ujawniły, że reprezentował zupełnie nieznany wcześniej rodzaj ichtiozaura.

Misza Kinsner, 21.10.2025, Tagi: odkrycie gatunku, paleontologia, ichtiozaur, Xiphodracon goldencapensis, smok-miecz, wybrzeże Dorset, Jura, rekonstrukcja 3D, Jurassic Coast, Golden Cap, prehistoria

Jedna pigułka, zero plemników – trwają prace nad antykoncepcją dla mężczyzn

Jedna pigułka, zero plemników – trwają prace nad antykoncepcją dla mężczyzn

Zespół naukowców z Michigan State University, we współpracy z Van Andel Institute oraz Memorial Sloan Kettering Cancer Center, odkrył mechanizm molekularny odpowiedzialny za nagły wzrost aktywności energetycznej plemników. To swoisty „przełącznik”, który pozwala im przejść ze stanu spoczynku do fazy intensywnego, dynamicznego ruchu.

Misza Kinsner, 14.10.2025, Tagi: dihydroksyaceton, antykoncepcja, enzymy, glukoza, ATP, antykoncepcja dla mężczyzn, plemniki, enzymy metaboliczne, glikoliza, aldolaza, gliceraldehydo-3-fosforan

Badaczki znane i nieznane. Jane Goodall, która autentycznością i pokorą nauczała empatii wo

Badaczki znane i nieznane. Jane Goodall, która autentycznością i pokorą nauczała empatii wobec natury

W historii nauki niewiele osób potrafiło połączyć rygor metodologiczny z empatią i wnikliwym obserwowaniem świata przyrody w sposób, który zmienia rozumienie człowieka i jego miejsca w naturze. Jane Goodall należy do tego nielicznego grona badaczek. Jej praca, rozpoczęta w latach 60. XX w. na afrykańskim brzegu jeziora Tanganika, na zawsze zmieniła sposób, w jaki ludzkość postrzega inne gatunki, a pośrednio – samą siebie. Nie była biologiem z wykształcenia, nie miała tytułu naukowego, gdy wyruszała do Tanzanii. Była jednak kimś, kogo trudno opisać w kategoriach kariery – obserwatorką, słuchaczką i rzeczniczką zwierząt, które dotąd nie miały głosu.

Misza Kinsner, 10.10.2025, Tagi: genetyka, empatia, badaczki znane i nieznane, szympansy, biologia zachowań, etologia, zachowania wrodzone, zachowania nabyte, definicja człowieka, Jane Goodall

<Styczeń 2026>

pn	wt	śr	cz	pt	sb	nd
29	30	31	1	2	3	4
5	6	7	8 Webinar online: Charakterystyka materiałów kompozytowych za pomocą analizy termicznej 2026-01-08 do 2026-01-08	9	10	11
12	13	14	15	16	17	18
19 Webinar online: Zmiany w rozdziałach 41 i 1251 Farmakopei Amerykańskiej (USP) 2026-01-19 do 2026-01-20	20	21	22	23 Webinar \| 10.00-11.30 Kluczowe badania produktów kosmetycznych przed ich wprowadzeniem na rynek 2026-01-23 do 2026-01-23 WEBINAR \| 12.00-13.30 \| Mikrobiologia w kosmetykach – potwierdzenie działania przeciwdrobnoustrojowego 2026-01-23 do 2026-01-23	24	25
26 WEBINAR \| Prawa i obowiązki poszczególnych podmiotów – importer, dystrybutor, producent produktów kosmetycznych 2026-01-26 do 2026-01-26	27 WEBINAR \| Przegląd zmian legislacyjnych w przemyśle kosmetycznym i okołokosmetycznym – co nas czeka w 2026 roku? 2026-01-27 do 2026-01-27	28 Webinar online: Łączenie danych eksperymentalnych z modelowaniem dla zwiększenia produktywności. 2026-01-28 do 2026-01-28	29	30 SZKOLENIE ONLINE \| Recepturowanie kosmetyków kolorowych – aspekty praktyczne 2026-01-30 do 2026-01-30	31	1

e-Kwartalnik portalu Biotechnologia.pl 4/2025

e-Kwartalnik portalu Biotechnologia.pl 4/2025

Pobierz bezpłatny e-Kwartalnik Biotechnologia.pl Więcej informacji: malgorzata.ges@biotechnologia.pl