Nowoczesne obiekty mają być już nie tylko trwałe i estetyczne, ale również energooszczędne i zdrowe. Muszą też w jak najmniejszym stopniu obciążać środowisko naturalne. Właśnie w tym miejscu pojawia się biotechnologia, która łączy osiągnięcia biologii, chemii oraz inżynierii materiałowej z potrzebami współczesnego budownictwa.

Czym jest biotechnologia w budownictwie?

Biotechnologia w budownictwie obejmuje wykorzystanie organizmów żywych, procesów biologicznych oraz materiałów pochodzenia naturalnego do projektowania i tworzenia obiektów budowlanych. Nie chodzi wyłącznie o ekologiczne dodatki do inwestycji, ale całkowicie nowe podejście do sposobu powstawania budynków. W praktyce oznacza to m.in. stosowanie materiałów opartych na roślinach, grzybach czy bakteriach, które mogą poprawiać parametry techniczne budynków, ograniczać emisję dwutlenku węgla lub nawet samodzielnie regenerować uszkodzenia. To jeden z najciekawszych kierunków rozwoju współczesnej architektury, ponieważ natura od milionów lat tworzy rozwiązania niezwykle trwałe, energooszczędne i odporne na zmienne warunki środowiskowe. Naukowcy próbują dziś przenosić te mechanizmy do budownictwa.

Hempcrete – beton z konopi coraz popularniejszy

Jednym z najbardziej znanych przykładów biotechnologii w budownictwie jest hempcrete, czyli materiał budowlany produkowany z paździerzy konopnych, wapna oraz wody. Rozwiązanie nie jest klasycznym betonem, ale lekkim biokompozytem o bardzo dobrych właściwościach izolacyjnych. Materiał ten zdobywa popularność przede wszystkim w budownictwie ekologicznym i energooszczędnym. Jego największą zaletą jest zdolność do regulowania wilgotności we wnętrzach oraz bardzo niski ślad węglowy. Konopie podczas wzrostu pochłaniają znaczne ilości dwutlenku węgla, dzięki czemu końcowy materiał może mieć nawet ujemny bilans emisji CO₂. Hempcrete zapewnia również dobrą izolację termiczną i akustyczną. Ściany wykonane z tego materiału oddychają, co ogranicza ryzyko rozwoju pleśni i poprawia komfort mieszkańców. Co ważne, konopie przemysłowe wykorzystywane w budownictwie nie mają właściwości narkotycznych i są legalnie uprawiane w wielu krajach Europy. Choć hempcrete nie zastąpi jeszcze tradycyjnych konstrukcji nośnych, coraz częściej stosuje się go jako wypełnienie ścian, materiał izolacyjny lub element domów pasywnych.

Bakterie, które naprawiają beton

Jednym z ciekawszych osiągnięć biotechnologii są tzw. samonaprawiające się materiały budowlane. Naukowcy opracowali już beton zawierający specjalne bakterie, które aktywują się w kontakcie z wodą i powietrzem. Gdy w konstrukcji pojawiają się mikropęknięcia, bakterie zaczynają produkować węglan wapnia, który stopniowo wypełnia uszkodzenia. Dzięki temu materiał może samodzielnie regenerować drobne szczeliny jeszcze przed pojawieniem się poważniejszych problemów konstrukcyjnych. Takie rozwiązania mogą w przyszłości znacząco wydłużyć trwałość budynków, mostów czy tuneli, a jednocześnie ograniczyć koszty remontów i zużycie nowych materiałów budowlanych.

Grzybnia jako materiał przyszłości

Coraz większe zainteresowanie wzbudzają także materiały tworzone z grzybni, czyli podziemnej struktury grzybów. Odpowiednio hodowana grzybnia może tworzyć lekkie, wytrzymałe i biodegradowalne elementy budowlane. Proces produkcji polega na połączeniu grzybni z odpadami organicznymi, takimi jak trociny czy słoma. W odpowiednich warunkach grzybnia przerasta materiał, tworząc zwartą strukturę przypominającą naturalny kompozyt. Materiały tego typu są lekkie, odporne na ogień oraz bardzo dobrze izolują ciepło. Dodatkową zaletą jest możliwość ich pełnej biodegradacji po zakończeniu użytkowania budynku. Choć technologia nadal znajduje się na etapie rozwoju, już dziś powstają eksperymentalne pawilony, elementy wyposażenia wnętrz czy panele izolacyjne wykonane właśnie z grzybni.

Architektura inspirowana naturą

Biotechnologia wpływa również na sam sposób projektowania budynków. Architekci coraz częściej inspirują się naturą, obserwując mechanizmy funkcjonujące w świecie roślin i zwierząt. Przykładem mogą być elewacje przypominające strukturę liści, które poprawiają wentylację i ograniczają nagrzewanie budynków. Powstają także fasady pokryte mikroalgami, zdolne do pochłaniania dwutlenku węgla i produkowania biomasy wykorzystywanej później jako źródło energii. W wielu nowoczesnych inwestycjach stosuje się również zielone dachy oraz ściany biologicznie czynne, które poprawiają mikroklimat, ograniczają efekt miejskiej wyspy ciepła i zwiększają retencję wody opadowej. Takie rozwiązanie może przynieść też korzyści finansowe właścicielowi obiektu. Część gmin zaczęła już stosować ulgi, a nawet całkowite zwolnienie z podatku od nieruchomości w przypadku, gdy znaczną część powierzchni dachu pokrywa roślinność.

Czy biotechnologia zmieni rynek nieruchomości?

Choć wiele biotechnologicznych rozwiązań nadal jest niszowych lub w fazie testów, eksperci są zgodni, że ich znaczenie będzie rosło. Unijne regulacje dotyczące ograniczania emisji CO₂ oraz rosnąca świadomość ekologiczna inwestorów sprawiają, że rynek coraz mocniej zwraca uwagę na zrównoważone budownictwo. Zmieniają się także oczekiwania kupujących. Coraz większe znaczenie mają nie tylko lokalizacja i cena nieruchomości, ale również jakość zastosowanych materiałów, efektywność energetyczna oraz wpływ budynku na zdrowie mieszkańców.

Kupujący nieruchomość za pośrednictwem serwisu Nieruchomosci-online.pl coraz częściej zwracają uwagę na parametry techniczne oraz zastosowane materiały budowlane, szczególnie jeżeli przekładają się na niższe koszty eksploatacji, lepszy komfort cieplny czy zdrowy mikroklimat. Dla wielu osób ekologiczne rozwiązania stają się ważnym argumentem przy wyborze mieszkania lub domu. Biotechnologia może więc w najbliższych latach stać się nie tylko ciekawostką naukową, ale jednym z filarów nowoczesnego rynku nieruchomości.