Biotechnologia.pl
łączymy wszystkie strony biobiznesu
Od laboratorium do kuchni domowej – pierwsza na świecie książka kucharska uwzględniająca użycie żywności komórkowej
Od laboratorium do kuchni domowej – pierwsza na świecie książka kucharska uwzględniająca uż

Mięso komórkowe powstaje poprzez namnażanie komórek mięśniowych w kontrolowanych warunkach in vitro, z wykorzystaniem odpowiednich linii komórkowych, mediów hodowlanych i struktur wspierających różnicowanie tkankowe. Technologia ta przeszła w ostatnich latach etapy od demonstracji laboratoryjnych do pierwszych dopuszczeń rynkowych, m.in. w Singapurze oraz Stanach Zjednoczonych, gdzie wybrane produkty otrzymały zgody właściwych organów nadzorczych. Mimo postępów w obszarze regulacyjnym i inżynieryjnym, adaptacja konsumencka pozostaje zagadnieniem otwartym, zależnym nie tylko od ceny i dostępności, lecz również kontekstu kulturowego i sposobu wprowadzenia produktu do codziennych praktyk żywieniowych.

Zdając sobie sprawę z ograniczonej dostępności informacji dotyczącej przyrządzania potraw z mięsa komórkowego, Alex Shirazi (amerykański popularyzator technologii alternatywnych białek, związany z sektorem mięsa hodowanego jako komentator i twórca treści edukacyjnych, który prowadził podcast Cultured Meat and Future Food oraz współorganizował konferencje branżowe poświęcone komercjalizacji żywności komórkowej) zaproponował projekt A Scientist’s Cookbook – książki kucharskiej poświęconej wykorzystaniu mięsa hodowanego komórkowo w praktyce kulinarnej. Inicjatywa została uruchomiona w formie kampanii crowdfundingowej na początku 2026 r. i ma na celu stworzenie zbioru przepisów oraz komentarzy technicznych odnoszących się do właściwości produktów komórkowych. Autor argumentuje, że dyskusja wokół mięsa komórkowego koncentruje się nadmiernie na parametrach produkcyjnych i debacie etycznej, pomijając pytanie o to, jak takie produkty funkcjonują w realnym gotowaniu? Książka ma przedstawiać mięso hodowane jako składnik, a nie abstrakcyjną technologię.

Literatura dotyczca akceptacji nowej żywności wzkazuje, że decyzja ta odpowiada obserwowanym mechanizmom zachowań konsumentów. Analizy eksperymentalne wskazują, że deklarowana gotowość do spożycia mięsa hodowanego różni się istotnie od rzeczywistych decyzji zakupowych, a postawy wobec produktu pozostają powiązane z jego postrzeganą naturalnością, bezpieczeństwem i smakiem. Bryant i Barnett (2018) wykazali, że pozytywne nastawienie wobec mięsa komórkowego jest silnie zależne od sposobu prezentacji produktu oraz poziomu wiedzy konsumenta, przy czym wrażenia sensoryczne pozostają czynnikiem decydującym w badaniach preferencyjnych. Z kolei przegląd Siegrist i Hartmann (2020) podkreśla, że akceptacja żywności wytwarzanej z użyciem nowych technologii rośnie, gdy konsumenci otrzymują jasne informacje o procesie produkcji oraz widzą praktyczne zastosowanie produktu w znanych kontekstach kulinarnych.

Shirazi, zamiast koncentrować się na przyszłościowych scenariuszach zmiany systemu żywnościowego, proponuje format książki kucharskiej – narzędzia osadzonego w codziennej praktyce. Przepisy mają obejmować zarówno dania przygotowywane z realnie dostępnych produktów komórkowych, jak i warianty zastępcze oparte na białkach roślinnych, w zależności od jurysdykcji i dostępności rynkowej. Podejście to uwzględnia aktualne ograniczenia podaży i zróżnicowanie regulacyjne, jednocześnie budując kompetencje użytkownika w zakresie obchodzenia się z nowym typem surowca.

Inicjatywa ma także wspierać aspekt edukacyjny. Książka będzie zawierała objaśnienia dotyczące struktury mięsa komórkowego, różnic między produktami zbudowanymi z komórek mięśniowych a formatami opartymi na zawiesinach komórkowych czy strukturach z wykorzystaniem scaffoldów (rusztowań). Jeśli chodzi o inżynierię tkankową, parametry, takie jak zawartość tłuszczu, stopień organizacji włókien czy obecność komponentów macierzy zewnątrzkomórkowej, mogą wpływać na zachowanie produktu podczas obróbki cieplnej. Przekazanie tych informacji w formie przystępnej dla użytkownika końcowego może redukować niepewność związaną z nowością technologii.

Jednocześnie rozwój mięsa hodowanego pozostaje związany z szeregiem problemów technologicznych. Analizy międzynarodowych organizacji wskazują m.in. na trudności w skalowaniu hodowli komórkowych w dużych bioreaktorach, opracowywaniu pożywek pozbawionych składników pochodzenia zwierzęcego oraz ograniczaniu kosztów produkcji. Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa zwraca również uwagę na potrzebę przejrzystych regulacji prawnych oraz jasnej komunikacji z konsumentami, ponieważ bez tych elementów wprowadzanie nowych produktów na rynek może napotykać dodatkowe bariery.

Sama koncepcja książki kucharskiej opartej na mięsie komórkowym ma też swoje ograniczenia. Produkty tego typu są obecnie dostępne jedynie na kilku rynkach świata, dlatego wielu czytelników będzie w praktyce korzystać z innych składników lub ich analogów. Różnice technologiczne między producentami mogą również sprawiać, że właściwości poszczególnych produktów, tj. smak, struktura czy zawartość tłuszczu, mogą się wyraźnie różnić, co utrudnia tworzenie uniwersalnych przepisów. Dodatkowo badania nad akceptacją nowych technologii żywnościowych pokazują, że reakcje konsumentów są silnie zróżnicowane i zależą od czynników kulturowych, wieku czy wcześniejszych doświadczeń z nową żywnością.

Gdy produkty powstające z hodowli komórkowych zaczynają pojawiać się w systemach regulacyjnych i w pierwszych ofertach rynkowych, pojawia się też bardziej przyziemne pytanie – jak właściwie gotować z ich użyciem? Próba odpowiedzi na nie pokazuje, że rozwój nowych technologii żywnościowych nie kończy się w laboratorium ani przy bioreaktorze, lecz obejmuje także codzienne praktyki kulinarne i sposób, w jaki użytkownicy oswajają nowe składniki w kuchni.

Źródła

1. Bryant C, Barnett J. Consumer acceptance of cultured meat: A systematic review. Appetite. 2018;120:14–26.

2. Siegrist M, Hartmann C. Consumer acceptance of novel food technologies. Trends Food Sci Technol. 2020;101:106–117.

3. FAO. Food safety aspects of cell-based food. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. 2023.

4. https://thespoon.tech/why-alex-shirazi-decided-the-cultivated-meat-industry-needed-a-cookbook/ (dostęp: 26.02.2026 r.).

Fot. https://pixabay.com/pl/photos/ksi%c4%85%c5%bcka-kucharska-serce-pieczenie-761588/

 

KOMENTARZE
news

<Marzec 2026>

pnwtśrczptsbnd
23
27
28
1
2
3
4
8
9
10
11
12
13
14
15
16
21
22
24
Kompas legislacyjny chemikaliów
2026-03-24 do 2026-03-25
29
1
2
3
4
5
Newsletter