Suplementy określane są mianem produktów stanowiących skoncentrowane składniki odżywcze o działaniu fizjologicznym. Ich celem jest uzupełnienie diety i dostarczanie witamin. Racjonalne stosowanie suplementów ma na celu poprawę stanu zdrowotnego oraz utrzymanie homeostazy organizmu, z zaznaczeniem, że nie są to produkty lecznicze – nie wyleczą choroby skóry, ale prawidłowo używane będą wspierać terapię. Natomiast dozowane w sposób niekontrolowany mogą być szkodliwe dla zdrowia. Suplementy powinny zawierać substancje deficytowe, przeciwutleniacze oraz immunostymulatory, które jednocześnie będą wpływać na wzrost odporności organizmu.

Suplementacja w atopowym zapaleniu skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą i zapalną chorobą skóry, która charakteryzuje się suchością, występującym rumieniem i silnym świądem. W tej dermatozie istotne jest ograniczenie czynników wywołujących stan zapalny. Patofizjologicznym czynnikiem jest zaburzenie bariery skórnej. Spowolnione gojenie naskórka i niedobory lipidów wymagają wsparcia skóry od wewnątrz. Przy stosowaniu prawidłowej diety, unikając pokarmów z histaminą, istotne jest wprowadzenie odpowiedniej suplementacji. Jej zadaniem będzie poprawa pracy jelit, przyspieszenie procesów gojenia i zmniejszanie stanów zapalnych. Suplementy wspierające odnowę komórkową oraz probiotyki i prebiotyki są ważnymi elementami terapii AZS. 

Suplementacja probiotykami jest nową formą terapii wspomagającej w AZS. Zadaniem probiotyków jest modulacja mikrobiomu jelit poprzez zwiększoną odporność bariery jelitowej. Większość badań z randomizacją i metaanalizą potwierdza, że podaż probiotyków może przyczyniać się do poprawy kondycji skóry. Rodzajami bakterii stosowanymi w terapii AZS są:  Lactobacillus (L .acidophilus, L. salivarius, L. plantarum, L. paracasei, L. fermentum VRI-033, L. rhamnosus LC705), Bifidobacterium (B. lactis UABLA-12, B. breve, B. longum infantis, B. longum reuter), Saccharomyces boulardii. Natomiast składniki aktywne występujące w suplementach w terapii skóry z AZS to: witaminy C, D i E, kurkumina, kwercetyna oraz NNKT. Kwercetyna należy do flawonoidów roślinnych o działaniu antyoksydacyjnym, wspomaga łagodzenie stanów zapalnych i funkcjonowanie bariery skórnej, zmniejszając utratę wody. Działanie kwercetyny wpływa na pracę enzymów – cyklooksygenaz – hamując przy tym stan zapalny, a to utrzymuje odpowiednią kondycję naczyń włosowatych. Do źródeł kwercetyny zaliczamy: owoce (figi, jabłka, jagody, wiśnie, borówki), warzywa (brokuły, czerwoną cebulę, kapustę czerwoną, szparagi, kalafior) oraz przyprawy (kolendrę, liście laurowe, lubczyk, pietruszkę). Odpowiednim źródłem jest również zielona herbata. Warzywa i owoce powinny być spożywane w postaci surowej. Kwercetyna wchodzi w skład suplementów dla osób z AZS i może być uzupełnieniem codziennej, zbilansowanej  diety. Ma działanie przeciwhistaminowe, czyli niweluje uczucie świądu, które bardzo często występuje w przypadku AZS.

Suplementacja w łuszczycy

Łuszczyca to  przewlekła, autoimmunologiczna choroba zapalna skóry charakteryzująca się zmianami skórnymi, które mogą występować na całym ciele, a wykwity pokryte są srebrzystymi łuskami. Skóra jest podrażniona, swędząca i wrażliwa. Odpowiednio dobrana suplementacja może w efektywny sposób wspomagać terapię łuszczycową.

Witamina D, która generalnie zalecana jest z uwagi na duże niedobory w populacji, w przypadku łuszczycy jest wyjątkowo istotna, ponieważ jej niedobory mogą zaostrzyć objawy skórne. Właściwie suplementowana może wydłużyć czas remisji choroby oraz wpłynąć na poprawę stanu naskórka. Zarówno dietę, jak i suplementację warto wzbogacić o wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, szczególnie kwas EPA (eikozapentaenowy) i DHA (dokozaheksaenowy). Ich niedobór może przyczyniać się do nasilenia procesów zapalnych. Istotna jest także omega-6, czyli kwas linolowy. Natomiast wpływ na normalizację procesów związanych z rogowaceniem skóry mają również wspomniane wcześniej kwercetyna i kurkuma. Kurkuma swoje właściwości przeciwzapalne zawdzięcza kurkuminie. Dodatkowo jest źródłem witamin z grupy B oraz C. Wzmacnia skórę, zapobiega namnażaniu się wirusów i grzybów, zmniejsza stres oksydacyjny. Kurkuma uznana jest za bezpieczny składnik suplementów i codziennej diety, warto jednak zaznaczyć, że jest słabo rozpuszczalna w wodzie i szybko metabolizowana, dlatego obecnie trwają badania w celu poprawy tych parametrów.

Suplementacja w łojotokowym zapaleniu skóry

Łojotokowe zapalenie skóry jest schorzeniem przewlekłym i nawrotowym. Zmiany skórne mają charakter rumieniowo złuszczający, z towarzyszącym świądem. Udział w etiopatogenezie mają czynniki hormonalne i genetyczne. Jest to choroba, która może powstać w wyniku osłabienia odporności, również w przebiegu innych schorzeń (takich jak WZW typu C) oraz podczas immunosupresji. Zaostrzeniu sprzyjają infekcje, przewlekły stres, zaburzenia odżywiania i nieprawidłowa pielęgnacja skóry.

Jedną z metod suplementacyjnych jest wprowadzenie witaminy PP – niacyny (B3). Jest ona kluczowym związkiem dla prawidłowego funkcjonowania skóry. Niacyna bierze udział w syntezie węglowodanów i kwasów tłuszczowych oraz hormonów: insuliny, kortyzolu i progesteronu. To witamina, która reguluje poziom cholesterolu i wpływa na zdolność organizmu do walki z bakteriami. Zalecana jest także w terapii trądziku. Występuje w wielu produktach zwierzęcych i roślinnych. Witamina PP poprawia też kondycję włosów w przypadku ich wypadania. Osoby borykające się z ŁZS mogą mieć również problemy ze wzmożonym wypadaniem włosów w aktywnej fazie choroby. Dlatego w trychologii jest to jedna z witamin rekomendowana pacjentom, u których doszło do zwiększonego wypadania włosów z różnych przyczyn, w tym w wyniku egzemy.

Olej z wiesiołka na dermatozy skórne 

Olej z wiesiołka otrzymywany jest z nasion poprzez wytłaczanie na zimno lub metodą ekstrakcji rozpuszczalnikowej. Jest bogaty w witaminę E, kwas linolowy (LA) i gamma-linolenowy (GLA). Zbyt mała ilość kwasów LA i i GLA  prowadzi do niszczenia cementu komórkowego skóry i zwiększonej przeznaskórkowej utraty wody. Główna właściwość oleju z wiesiołka w kontekście pielęgnacji skóry dotkniętej egzemą to łagodzenie stanów zapalnych. Suplementować go można w postaci oleju albo kapsułek. Istotną informacją jest to, że to olej, który szybko jełczeje i utlenia się, stąd ważne jest jego prawidłowe przechowywanie tak, aby spełniał swoją funkcję. Olej z wiesiołka może łagodzić objawy dermatoz skórnych, szczególnie związanych z suchością, łuszczeniem oraz reaktywnością skóry. Redukuje także powstające podrażnienia, co jest zjawiskiem występującym w większości dermatoz skórnych, w tym AZS, ŁZS i łuszczycy. Spowalnia również procesy starzenia się skóry. 

Podsumowanie

Przed rozpoczęciem suplementacji koniecznie trzeba skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, czy dany suplement nie będzie kolidował z przyjmowanymi lekami. Jest to istotne, ponieważ niektóre rodzaje suplementów i ich składniki mogą wpłynąć na działanie leków. Niemniej odpowiednio dopasowana i przemyślana suplementacja może pomóc w zmniejszeniu objawów chorób skóry wymienionych w niniejszym artykule.