Transformacja nowotworowa i tworzenie przerzutów jest wynikiem skomplikowanych interakcji pomiędzy komórkami guza a otaczającym je mikrośrodowiskiem w danej tkance. Wydaje się, że proteazy znajdujące się w tym środowisku, są jednymi z najważniejszych enzymów biorących udział w interakcjach guz – inne komórki. Dwie główne grupy proteaz zaangażowanych w ten proces to metalloproteazy (MMP) oraz katepsyny. Potrafią one niszczyć macierz zewnątrzkomórkową umożliwiając komórkom guza wzrost i poruszanie się. Podwyższony poziom MMP-3 koreluje ze stanem przedinwazyjnym nowotworu. Enzym ten zmienia mikrośrodowisko w tkance składającej się z ssaczych komórek epitelialnych faworyzując nowotworzenie. Receptory aktywowane przez proteazy (PARs) także biorą udział w transformacji nowotworowej. Komórki nowotworu prostaty wykazują podwyższoną ekspresję tych receptorów w stosunku do zdrowej tkanki. MMP-1 może wpływać na PAR-1 poprzez cięcie proteolityczne i aktywować kaskadę sygnalizacyjną prowadzącą do adhezji komórkowej, migracji i mitogenezy. Inhibitory MMPs, takie jak murimastat, wskazują, że zahamowanie działania tych enzymów powoduje znaczne spowolnienie rozwoju guza.


Wilson T. J., Singh R. K., Proteases as modulators of tumor-stromal interaction: Primary tumors to bone metastases, Biochimica et Biophysica Acta 1785 (2008) 85