Biotechnologia.pl
łączymy wszystkie strony biobiznesu
Relacje społeczne jako czynnik kształtujący mikrobiom jelitowy

Skład mikrobiomu jelitowego kształtują m.in. dieta, wiek, antybiotykoterapia, choroby metaboliczne, stan odporności oraz warunki środowiskowe. Coraz lepiej udokumentowanym czynnikiem jest także bliski kontakt z innymi osobami lub, jak wykazano w badaniach na zwierzętach, z innymi osobnikami tego samego gatunku. Organizmy żyjące blisko siebie mogą współdzielić część mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy, jamę ustną i skórę. Znaczenie mają zarówno wspólne ekspozycje środowiskowe, jak i bezpośrednie interakcje, zwłaszcza długotrwałe, powtarzalne kontakty w obrębie pary, rodziny, grupy społecznej lub gospodarstwa domowego.

Badanie opublikowane w „Molecular Ecology”, dotyczące namorzynka seszelskiego (Acrocephalus sechellensis), tj. niewielkiego ptaka wróblowego żyjącego na Cousin Island na Seszelach, dostarcza nowych danych na temat społecznego współdzielenia mikrobioty. Gatunek ten jest dobrym modelem do analizy relacji między strukturą społeczną a mikrobiomem, ponieważ jego populacja jest izolowana, monitorowana od wielu lat, a osobniki tworzą stabilne grupy społeczne. Badacze mogli więc zestawić skład bakterii jelitowych z informacjami o tym, które ptaki tworzą pary lęgowe, które pomagają przy gnieździe i jak intensywnie uczestniczą w kontaktach w obrębie grupy.

Wyniki pokazały, że osobniki należące do tej samej grupy społecznej miały bardziej podobny skład mikrobiomu jelitowego niż ptaki z różnych grup. Zależność ta dotyczyła zarówno bakterii tolerujących obecność tlenu, jak i bakterii beztlenowych, ale szczególnie istotne były dane dotyczące tej drugiej grupy. Podobieństwo bakterii beztlenowych było większe u osobników utrzymujących bliski kontakt społeczny, zwłaszcza u par lęgowych i ptaków zaangażowanych w opiekę nad młodymi. Sugeruje to, że sam fakt przebywania na tym samym terytorium nie wyjaśnia w pełni podobieństwa mikrobioty. Znaczenie ma także charakter relacji między osobnikami i częstotliwość kontaktów w obrębie gniazda.

Dane z badań na ludziach wskazują, że podobne zjawisko może zachodzić także w gospodarstwach domowych i sieciach społecznych. Analiza opublikowana w „Nature” w 2023 r. wykazała, że osoby mieszkające razem częściej współdzielą szczepy bakterii jelitowych i jamy ustnej niż osoby niespokrewnione i żyjące oddzielnie. Szczególnie wyraźny był efekt współzamieszkiwania, przy czym dłuższy czas wspólnego życia wiązał się z większym podobieństwem szczepów mikrobiologicznych. Badanie z 2025 r., przeprowadzone w izolowanych wioskach w Hondurasie, rozszerzyło ten obraz – współdzielenie szczepów bakteryjnych obserwowano także między osobami połączonymi relacjami społecznymi poza jednym gospodarstwem domowym. Mikrobiom jelitowy może więc częściowo odzwierciedlać historię kontaktów społecznych. Ponieważ mikrobiotę kształtuje wiele czynników, dwie osoby mieszkające razem mogą dzielić część szczepów bakteryjnych, a jednocześnie zachowywać wyraźnie różne profile mikrobiologiczne. Znaczenie biologiczne takiej wymiany pozostaje przedmiotem badań.

Badanie namorzynków seszelskich wzmacnia argument, że mikrobiom należy analizować zarówno jako cechę organizmu, jak i element biologii społecznej. U gatunku żyjącego w stabilnych grupach podobieństwo mikrobioty było związane z organizacją kontaktów, opieką nad potomstwem i relacjami w obrębie gniazda. U ludzi podobny mechanizm może działać w rodzinach, parach, wspólnych mieszkaniach, domach opieki, internatach i innych środowiskach, w których kontakt jest częsty i długotrwały. Osoby, z którymi mieszkamy lub pozostajemy w bliskim kontakcie, mogą współkształtować część naszego mikrobiomu jelitowego, ale zakres i konsekwencje tego zjawiska zależą od wielu zmiennych biologicznych i środowiskowych.

Źródła
  1. Lee CZ, Worsley SF, Burke T, Komdeur J, Hildebrand F, Dugdale HL, Richardson DS. Social Structure and Interactions Differentially Shape Aerotolerant and Anaerobic Gut Microbiomes in a Cooperative Breeding Species. Molecular Ecology. 2026;35(7):e70304. doi:10.1111/mec.70304.
  2. Valles-Colomer M, Blanco-Míguez A, Manghi P, Asnicar F, Dubois L, Golzato D, et al. The person-to-person transmission landscape of the gut and oral microbiomes. Nature. 2023;614:125135. doi:10.1038/s41586-022-05620-1.
  3. Beghini F, Pullman J, Alexander M, Valles-Colomer M, et al. Gut microbiome strain-sharing within isolated village social networks. Nature. 2025;637:167175. doi:10.1038/s41586-024-08222-1.
  4. Sarkar A, Harty S, Johnson KV-A, Moeller AH, Archie EA, Schell LD, Carmody RN, et al. Microbial transmission in the social microbiome and host health and disease. Cell. 2024;187(1):1743. doi:10.1016/j.cell.2023.12.014.

Fot. https://unsplash.com/photos/brown-sparrow-perched-on-tree-branch-iL76TEh0RuA

KOMENTARZE
news

<Maj 2026>

pnwtśrczptsbnd
27
30
Ergonomia pipetowania
2026-04-30 do 2026-04-30
1
2
3
4
9
10
12
14
MEETUP 404
2026-05-14 do 2026-05-14
BioOpen
2026-05-14 do 2026-05-15
16
23
24
25
26
ISO 8655: Testowanie i Kalibracja Pipet
2026-05-26 do 2026-05-26
Newsletter