Biotechnologia.pl
łączymy wszystkie strony biobiznesu
I płazy mają swoje zarazy. Zbadano patogeny zagrażające polskim płazom
I płazy mają swoje zarazy. Zbadano patogeny zagrażające polskim płazom

Naukowcy przebadali ponad tysiąc płazów z różnych stanowisk w Polsce. Sprawdzali, jakie patogeny zwierzętom tym zagrażają. To unikalne w skali Polski badania. Jak dotąd nie wykryto obecności na terenie Polski Bsal – groźnego grzyba wywołującego spustoszenie wśród zachodnioeuropejskich populacji salamander plamistych. Wyniki badań koordynowanych przez dr. hab. Macieja Pabijana z Uniwersytetu Jagiellońskiego ukazały się w czasopiśmie „Diseases of Aquatic Organisms”.

Fot. Maciej Pabijan, UJ

 

– Płazy to jedna z najbardziej zagrożonych grup kręgowców na świecie – piszą autorzy badania w przesłanym PAP komunikacie. Przypominają, że zwierzętom tym zagraża nie tylko człowiek, który niszczy ich siedliska. Problemem są również płazie choroby. Naukowcy informują, że populacje płazów na całym świecie dziesiątkowane są choćby przez mikroskopijne grzyby z rodzaju Batrachochytrium, takie jak B. dendrobatidis (Bd) i B. salamandrivorans (Bsal), a także wirusy z rodzaju Ranavirus (Rv). – Istnieje pilna potrzeba poznania rozmieszczenia i rozpowszechnienia tych patogenów, aby zrozumieć i ograniczyć straty, jakie niosą dla bioróżnorodności płazów – zaznaczają naukowcy. Przebadali oni pod kątem obecności patogenów ponad 1 tys. płazów pochodzących z populacji naturalnych oraz osobników trzymanych w ogrodach zoologicznych i prywatnych hodowlach. Autorzy zwracają uwagę, że to pierwsze w Polsce badania przesiewowe płazich patogenów. 

Fot. Maciej Pabijan, UJ

Naukowcy wykryli grzyba Bd na 40 proc. stanowisk i u ponad 14 proc. płazów z populacji naturalnych, a także w dwóch hodowlach. – Te alarmujące statystyki znajdują się w górnej granicy częstości  notowanych w innych krajach Europy Środkowej, przykładowo przekraczają dwukrotnie prewalencję Bd na terenie Niemiec czy Węgier – komentują autorzy badania. Spośród wszystkich płazów największą liczbę infekcji Bd wykryto u żab wodnych (Pelophylax esculentus) i kumaków górskich (Bombina variegata) – odpowiadały one za 75 proc. wszystkich infekcji Bd, co sugeruje dużą rolę tych dwóch gatunków jako rezerwuarów patogenów w środkowoeuropejskich siedliskach słodkowodnych. Wirusy Rv stwierdzono na mniejszej liczbie stanowisk (12 proc.), przy czym infekcje dotyczyły płazów z odległych od siebie miejsc (np. wybrzeży Bałtyku i okolic Zakopanego), co świadczy o rozpowszechnieniu patogenu. Jak dotąd nie wykryto obecności na terenie Polski Bsal – groźnego grzyba wywołującego spustoszenie wśród zachodnioeuropejskich populacji salamander plamistych.

Naukowcy zaznaczają, że uzyskane wyniki mogą być niedoszacowane, ponieważ w niektórych lokalizacjach została pobrana tylko jedna lub kilka prób. – Wszechobecność Bd i – w mniejszym stopniu – Rv sugeruje, że zmniejszanie się liczebności populacji płazów w regionie może wynikać nie tylko z niekorzystnych dla przyrody zmian w siedliskach, ale może być również związane z wygasłymi lub wciąż trwającymi, ale niewykrytymi, epidemiami – mówi Maciej Pabijan. Naukowcy powiązali również rozmieszczenie Bd z niższą średnią roczną temperaturą i krajobrazem bogatym w zbiorniki wodne oraz dużym udziałem terenu zurbanizowanego. Można się spodziewać, że żab, ropuch, traszek, salamander czy tropikalnych płazów beznogich będzie na całym świecie ubywać. Od lat 80. XX w. populacje płazów na całym świecie tak szybko się zmniejszają, że zjawisko to nazwano współczesnym wymieraniem płazów. Według danych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) na świecie wyginięciem zagrożonych jest 41 proc. gatunków płazów. W Polsce żyje 18 gatunków płazów i wszystkie one są pod ochroną.

Nauka w Polsce PAP

KOMENTARZE
Newsletter