Jednocześnie rozwój nowych terapii i technologii medycznych wspierających pacjenta daje nadzieję na opiekę poprawiającą rokowania i jakość życia chorego. Aby tak się zadziało, potrzebna jest jednak kompleksowa, wieloetapowa opieka nad chorym zarówno przed, jak i po zabiegu operacyjnym. O tym, jak uporządkować ścieżkę pacjenta oraz o potrzebie wdrożenia nowych standardów opieki dyskutowali eksperci z Polski i innych krajów europejskich podczas Baxter Congress 2026: Colorectal Surgery.

W trakcie wydarzenia omawiano aktualne wyzwania związane z leczeniem operacyjnym chorych ze schorzeniami jelita grubego, nowe doniesienia naukowe oraz możliwości wykorzystania nowoczesnych technologii i modeli wsparcia pacjentów. Jak podkreślano podczas konferencji, opieka nad pacjentami z chorobami jelita grubego nadal bywa niespójna i fragmentaryczna. Szczególnym wyzwaniem jest brak ujednoliconego podejścia do przygotowania chorego do zabiegu, leczenia okołooperacyjnego oraz wsparcia po operacji, w tym odpowiedniego postępowania żywieniowego i metabolicznego. – W leczeniu schorzeń jelita grubego chirurgia jest jednym z kluczowych elementów terapii, ale jej skuteczność w dużej mierze zależy od stanu pacjenta przed operacją i jakości opieki po zabiegu. Powikłanie pooperacyjne to nie tylko dłuższy pobyt w szpitalu, na oddziale intensywnej terapii czy konieczność kolejnej interwencji, to również realny spadek szans pacjenta na długoterminowe przeżycie – różnice mogą sięgać 20–30%. Dlatego nie mówimy już o samym gojeniu rany, ale zmianie całej prognozy zdrowotnej pacjenta – mówił prof. Stanisław Kłęk, ekspert w dziedzinie chirurgii i żywienia klinicznego, kierownik Kliniki Chirurgii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii, oddziału w Krakowie.

Żywienie przed i po operacji jako element leczenia, a nie „dodatek”

Jednym z kluczowych elementów nowoczesnego leczenia operacyjnego chorób jelita grubego, nie zawsze jednak branym pod uwagę, jest ocena stanu odżywienia i wczesne wdrażanie interwencji żywieniowej. Zaburzenia stanu odżywienia są częste u chorych operowanych i mogą oznaczać wolniejsze gojenie rany, więcej infekcji, większe ryzyko powikłań i dłuższy powrót do sprawności. Dlatego standardy nowoczesnej opieki okołooperacyjnej (w tym standardy ERAS), omawiane podczas konferencji Baxter Congress 2026: Colorectal Surgery, kładły nacisk na wczesną ocenę ryzyka żywieniowego oraz pilne wdrożenie wsparcia, by pacjent możliwie szybko wrócił do normalnego funkcjonowania.

Nowoczesna technologia wsparciem dla specjalistów

Często mówi się, że nowoczesne technologie medyczne wykorzystywane w chirurgii są dodatkową parą rąk i oczu dla specjalisty. Wspierają one bowiem precyzję wykonywanego zabiegu, a także pozwalają na lepszą kontrolę działania, szczególnie w bardziej wymagających warunkach. Ponadto pomagają one ograniczyć ryzyko powikłań, co dla pacjenta oznacza szybszy powrót do zdrowia, a dla systemu – brak dodatkowych kosztów związanych z ich leczeniem. Nie można jednak zapomnieć, że nowoczesne technologie medyczne powinny być wykorzystane nie tylko na sali operacyjnej, ale także poza nią i być wpisane w standard kompleksowej opieki nad pacjentem. Pozwalają one bowiem również monitorować stan pacjenta po zabiegu, a w sytuacjach tego wymagających – wspierają szybkie uruchamianie właściwego postępowania po operacji.

Powikłania po operacji – kluczowy moment, który wymaga skoordynowanej opieki

Trzecim krokiem skoordynowanej opieki nad pacjentem, omawianym podczas konferencji, było zarządzanie ryzykiem pojawienia się powikłań. Zaczyna się ono, wbrew pozorom, już na etapie przygotowania pacjenta do zabiegu chirurgicznego i polega na zapewnieniu mu odpowiedniego wyżywienia, które pozwala organizmowi lepiej znieść operację i szybciej się regenerować. Przerwanie właściwego wsparcia żywieniowego może wręcz diametralnie pogorszyć stan chorego. – Powikłania pooperacyjne pogarszają efekty długoterminowe terapii pacjenta, dlatego tak ważne jest, aby zachować szczególną czujność i podejść do opieki kompleksowo – przed i po zabiegu – monitorować pacjentów oraz wdrażać standardy opieki, które pozwalają na zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań. Z punktu widzenia systemowego ważne jest, aby omawiane standardy były stałymi wytycznymi, które będą wyznaczały procedury opieki nad pacjentem – dodał prof. Kłęk.

Potrzeba spójnej ścieżki pacjenta z rakiem jelita grubego

W obliczu rosnącej liczby pacjentów ze schorzeniami jelita grubego konieczne jest systemowe, interdyscyplinarne podejście do opieki, oparte na spójnych standardach i jasno zdefiniowanej ścieżce pacjenta. Zdaniem ekspertów powinno ono obejmować cały proces leczenia – od diagnozy, przez przygotowanie do zabiegu, opiekę okołooperacyjną i postępowanie w razie wystąpienia powikłań, aż po rekonwalescencję i powrót do pełnej aktywności. Chirurgia kolorektalna jest doskonałym przykładem współpracy multidyscyplinarnej, obejmującej całą ścieżkę pacjenta, co znajduje zastosowanie również w innych obszarach medycyny. – Wsłuchując się w głos ekspertów, który wybrzmiał podczas konferencji, można zrozumieć, jak ogromne znaczenie ma praca całego zespołu medycznego, systemowa, oparta na właściwych procedurach, aby pomóc najbardziej potrzebującym. Cieszymy się, że jako firma jesteśmy w stanie od lat wspierać lekarzy i pacjentów, dostarczając nowoczesne rozwiązania medyczne, ale nasza rola na tym się nie kończy. Słuchamy uważnie, rozmawiamy i wyciągamy wnioski, aby wspierać środowisko medyczne i pacjentów, tam gdzie tego najbardziej potrzebują, chociażby tworząc platformy wymiany wiedzy i doświadczenia, takie jak nasz kongres – podsumowała Beata Karasińska, General Manager, Central Eastern Europe, Middle East and Africa w Baxter.