Mikrobiom pod lupą – jego znaczenie w chorobach zapalnych

Mikrobiota jelitowa stanowi ważny element osi jelito-układ odpornościowy, wpływając na równowagę między reakcją zapalną a mechanizmami tolerancji immunologicznej. Dysbioza jest coraz częściej obserwowana u pacjentów z wieloma nieinfekcyjnymi chorobami zapalnymi i może odgrywać rolę w mechanizmach ich rozwoju. – Nieinfekcyjne choroby zapalne stanowią jedno z kluczowych wyzwań współczesnej medycyny. Coraz więcej badań wskazuje, że mikrobiom może odgrywać istotną rolę w ich rozwoju, a jego lepsze poznanie otwiera drogę do nowych strategii profilaktycznych i terapeutycznych. Zachęcam wszystkich naukowców do przedstawienia swoich projektów podczas aplikowania do VIII edycji konkursu National Research Grant 2026 – podkreśla prof. dr hab. n. med. Marek Waluga, uznany specjalista w dziedzinie gastroenterologii i przewodniczący Rady Naukowej Biocodex Microbiota Foundation.

Grant w praktyce, czyli perspektywa laureatów

Doświadczenia dotychczasowych laureatów konkursu pokazują, że wsparcie w ramach National Research Grant przekłada się na konkretne przełomy badawcze i powstawanie nowatorskich terapii. – Otrzymany grant stanowi kluczowe wsparcie dla rozwoju mojej działalności naukowej, umożliwiając realizację interdyscyplinarnego projektu skoncentrowanego na roli bakterii z rodzaju Bifidobacterium w osi jelito-mózg. Dzięki temu finansowaniu mogłam podjąć badania nad bakteryjnymi pęcherzykami zewnątrzkomórkowymi (BEV), które mają potencjał regulowania homeostazy bariery krew-mózg oraz wspierania ochronnej aktywności astrocytów w warunkach zapalnych – mówi dr hab. Agnieszka Zabłocka, laureatka National Research Grant z 2024 r.

– Otrzymany grant był przełomowym momentem w rozwoju działalności naukowej Kliniki Neurologii WNoZ Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Jego przyznanie umożliwiło realizację innowacyjnego projektu „Effect of fecal microbiota transfer on progression of Parkinson Disease” poświęconego ocenie wpływu przeszczepu mikrobioty jelitowej na przebieg choroby Parkinsona. Dzięki temu wsparciu mogliśmy przeprowadzić zaawansowane randomizowane badanie kliniczne, rozwinąć współpracę interdyscyplinarnego zespołu oraz wdrożyć nowatorskie podejście terapeutyczne w obszarze chorób neurodegeneracyjnych – dodaje prof. dr hab. n. med. Dariusz Koziorowski, laureat National Research Grant z 2021 r.

Jak aplikować?

Do udziału w konkursie zaproszeni są lekarze, naukowcy, farmaceuci oraz doktoranci prowadzący badania związane z tematyką mikrobioty. Całkowita kwota grantu wynosi 25 tys. euro (w tym VAT) i może zostać przeznaczona na realizację zwycięskiego projektu badawczego. Środki finansowe wypłacane są organizacji, z którą związany jest autor projektu (np. uczelni, instytutowi naukowemu, placówce medycznej). Nabór wniosków trwa do 30 października 2026 r. Zgłoszenia należy przesyłać drogą elektroniczną na adres: application-pl@biocodexmicrobiotafoundation.com

Historia konkursu

Konkurs Biocodex Microbiota Foundation jest organizowany w Polsce nieprzerwanie od 2019 r. i z każdą kolejną edycją zyskuje coraz większe uznanie w środowisku naukowym. Stał się ważną platformą wspierającą nowatorskie podejścia do badań nad mikrobiotą – interdyscyplinarną dziedziną, która w ostatnich latach zyskała miano jednego z kluczowych obszarów przyszłości medycyny. W dotychczasowych edycjach nagradzane były projekty, które łączyły różne dziedziny – od biologii molekularnej, przez dietetykę, aż po neurologię i psychogastroenterologię. Ten szeroki zakres tematyczny pokazuje, jak duży potencjał aplikacyjny kryje się w badaniach nad mikrobiomem i jak silnie może on wpływać na zdrowie człowieka.

Rada Naukowa Biocodex Microbiota Foundation

Za merytoryczną stronę konkursu odpowiada Rada Naukowa, złożona z wybitnych ekspertów reprezentujących różne dziedziny nauk biomedycznych, w składzie:

* prof. dr hab. n. med Marek Waluga (przewodniczący),

* prof. dr hab. n. med. Barbara Skrzydło-Radomańska,

* prof. dr hab. n. med. Anna Szaflarska-Popławska,

* dr hab. n. med. Marcin Basiak, prof. ŚUM,

* prof. dr hab. n. med. Jakub Fichna,

* dr hab. Krzysztof Gil, prof. UJ.

Członkowie Rady oceniają wnioski konkursowe zgodnie z najwyższymi standardami naukowymi, uwzględniając innowacyjność projektu, znaczenie badawcze oraz potencjalny wpływ wyników na praktykę kliniczną i zdrowie publiczne. 

Podsumowanie

VIII edycja konkursu to nie tylko szansa na zdobycie finansowania, ale przede wszystkim możliwość realnego wpływu na przyszłość medycyny i zdrowia publicznego. Zaburzenia mikrobiomu mogą sprzyjać rozwojowi nieinfekcyjnych chorób zapalnych, takich jak choroby autoimmunologiczne, nieswoiste zapalenia jelit, alergie czy schorzenia o podłożu zapalnym układu sercowo-naczyniowego. Coraz więcej badań wskazuje, że prawidłowa równowaga mikrobiologiczna organizmu odgrywa kluczową rolę w regulacji odpowiedzi immunologicznej i stanowi ważny kierunek rozwoju medycyny prewencyjnej oraz terapii spersonalizowanych.