Biotechnologia.pl
łączymy wszystkie strony biobiznesu
Testy genetyczne – nowoczesna broń w walce z rakiem piersi

Na całym świecie od 37 lat w październiku obchodzony jest miesiąc świadomości raka piersi. Cel niezmiennie jest ten sam – propagowanie wiedzy o profilaktyce tego nowotworu. Dziś jednym z jej ważniejszych elementów są testy genetyczne, które ratują życie tysiącom kobiet ze zwiększoną predyspozycją do zachorowania.

 

 

 

Rak piersi zapisany w genach

Rak piersi jest najczęściej wykrywanym nowotworem złośliwym wśród Polek. Każdego roku taką diagnozę słyszy ok. 18 tys. kobiet, a ponad 5 tys. umiera. Choć zdrowy tryb życia to niewątpliwie ważny czynnik profilaktyki nowotworowej, ok. 20-30% raków piersi i jajnika ma podłoże genetyczne. Odpowiadają za to m.in. mutacje w genach BRCA1 i BRCA2. W przypadku pierwszego genu prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi może wzrosnąć nawet do 80%, a średni wiek zdiagnozowania tego nowotworu u nosicielek wynosi ok. 40 lat. Badanie DNA w kierunku nosicielstwa mutacji germinalnych (dziedzicznych) zaleca się zwłaszcza kobietom, u których w rodzinie występowały już nowotwory złośliwe, szczególnie piersi, jajnika czy jelita grubego oraz tym, które same zachorowały na raka przed ukończeniem 50. roku życia. – Mniej oczywistą, a również istotną grupą, która powinna poddać się badaniu, są kobiety planujące rozpoczęcie stosowania antykoncepcji hormonalnej lub hormonalnej terapii zastępczej i te, które już ją stosują. Wynika to z faktu, że u posiadaczek mutacji w genach BRCA1 i/lub BRCA2 przed 25. rokiem życia tabletki antykoncepcyjne mogą zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 35%. Z kolei kobiety w okresie menopauzy nie powinny stosować hormonalnej terapii zastępczej – mówi ginekolog dr n. med. Anna Bednarska-Czerwińska, dyrektor ds. medycznych Gyncentrum.

Wiedza ratuje życie

Szacuje się, że w Polsce jest ok. 100 tys. nosicielek mutacji w genach BRCA1 i BRCA2. Wynik testu, wskazujący na nosicielstwo mutacji, pozwala na objęcie kobiety profilaktyką onkologiczną, dzięki której ta ma większe szanse w walce z nowotworem. Jeśli choroba nowotworowa wystąpi, dzięki częstszym badaniom profilaktycznym, prawdopodobnie zostanie zdiagnozowana na wczesnym etapie rozwoju, co znacznie zwiększa szansę na pełne wyleczenie. – Jednym z kluczowych elementów w procesie wczesnego wykrywania nowotworu piersi jest oczywiście comiesięczne samobadanie gruczołu sutkowego. Najlepiej wykonywać je w pierwszej fazie cyklu menstruacyjnego, zaraz po miesiączce. Dzięki temu prostemu badaniu kobieta ma szansę wychwycić niepokojące zmiany, takie jak: nagła zmiana kształtu i wielkości piersi, obecność guzków i grudek, przebarwień albo wyciek z brodawki sutkowej – tłumaczy dr n. med. Anna Bednarska-Czerwińska. 

Nosicielki mutacji w genie BRCA1 są obciążone nie tylko wysokim ryzykiem rozwoju raka piersi, ale także 40% ryzykiem rozwoju raka jajnika. W przypadku mutacji w genie BRCA2 ryzyko to jest zwiększone o ok. 11-27%. Co roku w Polsce stwierdza się ok. 4 tys. nowych przypadków zachorowania na nowotwór jajnika. To wyjątkowo podstępna choroba, ponieważ długo nie daje żadnych objawów. W tym przypadku wiedza o predyspozycjach genetycznych jest niezwykle istotna. Dzięki świadomości zwiększonego ryzyka zachorowania na nowotwór pacjentka wraz z lekarzem prowadzącym może ustalić indywidualny tok badań przesiewowych, pozwalających na wcześniejsze wykrycie nowotworu. Może zdecydować się także na profilaktyczną mastektomię czy usunięcie jajników. Daje to również możliwość wdrożenia diagnostyki i objęcia odpowiednią opieką krewnych, którzy mogli również odziedziczyć mutacje.

Genetyczne mutacje nie mają płci

Choć w kontekście mutacji genów BRCA1/2 mówi się głównie o kobietach, nie znaczy to wcale, że nie dotykają one również mężczyzn. Oni też mogą go odziedziczyć po rodzicach i przekazać swoim dzieciom. – Ojciec może przekazać potomstwu zmieniony gen w takim samym stopniu, jak matka. Jeśli rodzic jest nosicielem jednego ze zmutowanych genów BRCA1/2, ma 50% szans na przekazanie go synowi lub córce. Dlatego analizując występowanie nowotworów w poprzednich pokoleniach, trzeba patrzeć zarówno na rodzinę matki, jak i ojca – radzi dr n. med. Adam Pudełko, diagnosta laboratoryjny Laboratorium Genetycznego Gyncentrum. Badania wskazują, że zmiany w genach BRCA1/2 predysponują także m.in. do rozwoju raka trzustki i raka jelita grubego, a te występują już niezależnie od płci. To kolejny powód, dla którego warto poznać swoje genetyczne dziedzictwo i zwiększyć szanse na zdrowie swoje i swojej rodziny.

Źródła

Fot. https://www.pexels.com/photo/woman-holding-pink-ribbon-5483017/

KOMENTARZE
news

<Grudzień 2022>

pnwtśrczptsbnd
30
1
2
VI Wigilia PTSF
2022-12-02 do 2022-12-04
5. Forum Nowoczesnej Diabetologii
2022-12-02 do 2022-12-03
3
4
5
6
Biotech Day on GPW
2022-12-06 do 2022-12-06
7
Beauty Innovations 2022
2022-12-07 do 2022-12-08
8
MEDmeetsTECH
2022-12-08 do 2022-12-08
10
11
12
POLISH TELEHEALTH ALLIANCE 2022
2022-12-12 do 2022-12-12
13
WEBINAR | Kosmetyki koszerne
2022-12-13 do 2022-12-13
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
1
Newsletter