Fot. Częściowe unaczynienie trzustki i dwunastnicy człowieka, źródło: domena publiczna

Na czym polega zabieg DMR?

DMR polega na okrężnym podśluzówkowym uniesieniu błony śluzowej dwunastnicy, a następnie jej hydrotermicznej ablacji za pomocą cewnika balonowego wprowadzanego po prowadniku. Zabieg wykonuje się dystalnie od brodawki Vatera, w znieczuleniu ogólnym lub głębokiej sedacji z użyciem propofolu. Przed procedurą przeprowadza się gastroduodenoskopię, aby wykluczyć zmiany mogące utrudniać zabieg, m.in. nadżerkowe zapalenie przełyku stopnia C lub wyższego, wrzody żołądka lub dwunastnicy, żylaki, zwężenia czy teleangiektazje. Celem DMR jest modyfikacja błony śluzowej, która uczestniczy w regulacji procesów metabolicznych. Założeniem metody jest ograniczenie nieprawidłowych sygnałów metabolicznych związanych m.in. z insulinoopornością i zaburzeniami gospodarki glukozowej.

Badanie wieloośrodkowe

W prospektywnym, otwartym badaniu przeprowadzonym w siedmiu ośrodkach w Europie i Chile uczestniczyło 46 pacjentów z cukrzycą typu 2 leczonych doustnymi lekami obniżającymi glikemię. Pacjenci mieli 28–75 lat, BMI 24–40 kg/m² oraz HbA1c (hemoglobinę glikowaną) 7,5–10,0%. Celem publikacji była przede wszystkim ocena wykonalności technicznej DMR i optymalizacja procedury. 

Jak rozwijała się technika?

Przed rozpoczęciem badania sposób wykonywania DMR został zmieniony na podstawie doświadczeń z wcześniejszego badania, podczas którego u trzech pacjentów doszło do zwężenia dwunastnicy, co wiązano z nakładaniem się obszarów ablacji oraz działaniem na fragmenty błony śluzowej, które nie zostały wcześniej odpowiednio uniesione. Aby zmniejszyć ryzyko, zmieniono kierunek wykonywania zabiegu i udoskonalono technikę liftingu podśluzówkowego. Po wprowadzeniu tych zmian w badaniu wieloośrodkowym nie odnotowano żadnego przypadku zwężenia dwunastnicy. Zmieniały się również narzędzia wykorzystywane podczas zabiegu. Początkowo stosowano dwa oddzielne cewniki – jeden do unoszenia błony śluzowej, a drugi do ablacji. Pełną procedurę, obejmującą 9 cm dwunastnicy, udało się wykonać u 22 z 28 pacjentów (79%). Później wprowadzono cewnik zintegrowany, który łączył obie funkcje. W tej grupie pełny zabieg obejmujący 10 cm wykonano u 15 z 18 pacjentów (83%). Jednocześnie średni czas procedury skrócił się z 96 do 71 minut.

Bezpieczeństwo i wnioski

Wyniki badania wskazują, że procedura DMR może być bezpiecznie wykonywana przez odpowiednio przeszkolonych i doświadczonych lekarzy specjalizujących się w zabiegach endoskopowych. Odnotowane działania niepożądane miały charakter łagodny i były podobne do tych obserwowanych po innych terapeutycznych zabiegach endoskopowych w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego. Większość pacjentów opuszczała szpital w ciągu 24 godzin od zabiegu. Przez kolejne dwa tygodnie stosowano dietę przejściową, stopniowo rozszerzaną od klarownych płynów do pokarmów stałych. Zastosowanie zintegrowanego cewnika usprawniło przebieg zabiegu i pozwoliło skrócić czas procedury. Mimo tych zmian pełne wykonanie DMR udało się uzyskać u 83% pacjentów leczonych z użyciem nowego systemu. Zdaniem autorów wyniki sugerują, że metoda nadal wymaga udoskonalenia przed jej szerszym zastosowaniem. Potrzebne są również dalsze badania kliniczne, które pozwolą lepiej ocenić możliwości wykorzystania DMR.

Podsumowanie

Znaczenie kliniczne DMR uwzględnia możliwość wpływania na zaburzenia metaboliczne za pomocą jednorazowej procedury endoskopowej, bez klasycznej operacji. Metoda jest badana przede wszystkim w kontekście cukrzycy typu 2 i insulinooporności, a jej potencjalną korzyścią może być poprawa kontroli glikemii i innych parametrów metabolicznych. Nie oznacza to jednak, że DMR jest standardową alternatywą dla farmakoterapii – rzeczywiste znaczenie tej procedury w procesie terapeutyczym zależy bowiem od wielu czynników, w tym trwałości efektów, profilu bezpieczeństwa i wyników dalszych badań klinicznych.