Biotechnologia.pl
łączymy wszystkie strony biobiznesu
PZPK stanowczo reaguje na głośny raport niemieckiego Greenpeace o mikroplastiku

Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego jest zaniepokojony informacjami przedstawionymi w opublikowanym ostatnio raporcie niemieckiego oddziału Greenpeace "Zum Abschminken – Plastik in Kosmetik" ("To Remove Make-up: Plastics in Cosmetics"). Co najmniej kilka elementów wymaga w nim, naszym zdaniem, wyjaśnienia, m.in: faktyczny udział branży kosmetycznej w problemie zanieczyszczenia mórz i oceanów kawałkami plastiku (mikrodrobinami plastikowymi), bezpieczeństwo produktów kosmetycznych dla zdrowia człowieka i środowiska czy kwestie definicji mikroplastiku.

 

Skąd naprawdę biorą się mikroplastiki w środowisku naturalnym?

Bez wątpienia nieodpowiedzialne zarządzanie odpadami z tworzyw sztucznych doprowadziło do zanieczyszczenia mórz i oceanów plastikiem, w tym jego rozdrobnionymi kawałkami. Pozostając tam przez bardzo długi czas, niszczą one środowisko naturalne. Problem ten jest globalny i niewątpliwie wymaga skutecznych rozwiązań. Należy jednak dobrze zrozumieć i odróżniać, co jest, a co nie jest mikroplastikiem.

Mikroplastiki, rozumiane jako drobne kawałki plastiku, mogą powstawać przypadkowo (mikroplastiki wtórne) lub być celowo dodawane do produktów (mikroplastiki pierwotne). Mikroplastiki wtórne powstają w wyniku degradacji większych plastikowych wyrobów, takich jak plastikowe torby, butelki, sieci rybackie lub na skutek mechanicznego zużywania się materiałów. Jak wskazuje raport [1] przygotowany przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody, blisko 2/3 (63,1%) globalnej emisji mikroplastików do mórz i oceanów pochodzi ze źródeł wtórnych: prania tkanin syntetycznych (34,8%) lub ścierania się opon samochodowych podczas jazdy (28,3%). Znaczna większość mikroplastików w morzach i oceanach pochodzi zatem z rozpadu większych wyrobów wytworzonych z tworzyw sztucznych.

W kosmetykach stosowane są mikroplastiki pierwotne, określane jako mikrodrobiny plastikowe. Kilka lat temu dane liczbowe wskazywały, że stanowią one jedynie od 0,1% do 4,1% odpadów plastikowych zgromadzonych w środowisku morskim (Report for European Commission DG Environment [2]). Produkty kosmetyczne stanowią więc jedynie niewielki ułamek wszystkich źródeł mikrodrobin plastikowych znajdujących się w środowisku wodnym. Europejska Agencja Chemikaliów z kolei w swojej dokumentacji szacuje, że mikroplastiki pochodzące z kosmetyków niespłukiwanych stanowią 2% [3] łącznej emisji mikroplastików, trafiających do środowiska. Nieco wyższa, ale nadal stosunkowo niewielka część mikroplastików (11,1%) w środowisku pochodziła z kosmetyków spłukiwanych.

 

Sześć lat bez mikrogranulek

Odpowiedzią europejskiego przemysłu kosmetycznego na te dane była decyzja o wycofaniu ze stosowania mikrodrobin plastikowych (mikrogranulek) z produktów spłukiwanych tam, gdzie istniały zamienniki, pomimo niskiego poziomu emisji. W październiku 2015 r. branża kosmetyczna zobowiązała się do zaprzestania stosowania w spłukiwanych produktach kosmetycznych stałych, syntetycznych mikrogranulek używanych do usuwania martwego naskórka i oczyszczania skóry, które nie ulegają biodegradacji w środowisku morskim. Trzy lata później, w 2018 r. Cosmetics Europe oceniło efekty tej samoregulacji. Użycie mikrogranulek w kosmetykach w latach 2012-2017 zmniejszyło się aż o 97,6%. Należy przy tym pamiętać, że zanim produkty, które trafiły na rynek wcześniej, całkowicie z niego znikną minie jeszcze trochę czasu. Branża kosmetyczna jest jednak świadoma problemu i chętnie angażuje się w działania na rzecz ochrony konsumentów i środowiska. Jej inicjatywa została podjęta zanim Komisja Europejska przyjęła jakiekolwiek regulacje w sprawie mikrodrobin plastikowych. Jako zamienniki zastosowano rozdrobnione łupiny orzecha włoskiego, skórki owoców, celulozę lub inne substancje pochodzenia mineralnego.

Udział poszczególnych branż w emisji mikroplastików pierwotnych [3]:


Bezpieczeństwo dla zdrowia i środowiska – priorytet branży kosmetycznej

Bezpieczeństwo i pozytywny wpływ produktów kosmetycznych na środowisko mają dla przedsiębiorców z branży kosmetycznej kapitalne znaczenie. Producenci odpowiadają za to, aby każdy ich produkt wprowadzony na rynek był bezpieczny dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Gwarantem tego jest przestrzeganie przez nich rygorystycznych i wymagających przepisów prawa, obowiązujących na terenie całej Unii Europejskiej oraz podejmowanie przez nich dobrowolnych działań (samoregulacji). Wbrew temu, co wskazał Greenpeace, produkty kosmetyczne, w tym produkty do makijażu (pomadki, cienie do oczu, błyszczyki) zawierające mikrodrobiny plastikowe nie stanowią zagrożenia dla zdrowia człowieka – gwarantują to rygorystyczne, unijne przepisy rozporządzenia kosmetycznego. Potwierdził to także w swoim komunikacie [1] niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) – „z punktu widzenia BfR ryzyko zdrowotne wynikające ze stosowania na skórze peelingów lub żeli pod prysznic albo ich niezamierzone spożycie jest mało prawdopodobne”. Co więcej, także eksperci EFSA [2] (European Food Safety Authority) nie znaleźli żadnych dowodów na to, że niezamierzone spożycie mikrodrobin plastiku wraz z żywnością jest szkodliwe dla zdrowia. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w swoim raporcie [3] stwierdziła również, że zgodnie z obecnym stanem wiedzy nie ma dowodów na zagrożenie zdrowia przez mikrodrobiny plastiku w wodzie pitnej. Ponadto, wpływ kosmetyków na środowisko jest regulowany przez przepisy REACH i CLP, a składniki o potwierdzonym negatywnym działaniu na środowisko są wycofywane.


Ciekłe polimery ≠ mikroplastiki

Zwracamy też uwagę na istotną kwestię – ciekłe polimery różnią się od stałych mikrodrobin plastikowych rozmiarem, kształtem i właściwościami fizykochemicznymi, co zdaniem ekspertów decyduje o tym, że nie są mikroplastikami. Takie polimery pełnią ważne funkcje m.in. w produktach do stylizacji włosów i makijażu, zapewniając im właściwości, które nie byłby osiągalne bez ich użycia. W przeciwieństwie do mikrodrobin plastikowych nie przyczyniają się znacząco do zanieczyszczenia mórz i oceanów. Według uznanych opinii ekspertów ciekłe polimery nie są toksyczne dla środowiska, a ponadto – są w większości odfiltrowywane w oczyszczalniach ścieków.

Członkowie Polskiego Związku Przemysłu Kosmetycznego zgadzają się z tym, że obecność mikroplastików w środowisku naturalnym jest poważnym problemem i wymaga podjęcia przemyślanych działań. Należy jednak właściwie identyfikować mikroplastiki, które mogą stanowić ryzyko dla środowiska. Nie istnieje i nie powstanie lista mikroplastików, które muszą zostać usunięte z produktów kosmetycznych. Każdy surowiec wymaga indywidualnej analizy jego właściwości i oceny, czy jest mikroplastikiem. Nie należy posługiwać się żadnymi nieoficjalnymi, funkcjonującymi w mediach wykazami. Stosowanie celowo dodawanych do produktów mikroplastików, mikrodrobin plastikowych i polimerów syntetycznych zostanie wkrótce uregulowane – Komisja Europejska i Europejska Agencja Chemikaliów prowadzą intensywne prace nad przygotowaniem odpowiednich przepisów.

Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego

Źródła

[1] https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/2017-002-En.pdf

[2] https://www.kosmopedia.org/wp-content/uploads/2020/09/MSFD-Measures-to-Combat-Marine-Litter.pdf

[3] Propozycja ECHA objęcia ograniczeniami z załącznika XV do REACH – mikroplastików, s. 121, ryc. 15 i 16, https://echa.europa.eu/documents/10162/12414bc7-6bb2-17e7-c9ec-652a20fa43fc

[4] https://www.bfr.bund.de/cm/349/is-there-a-risk-to-humal-health-from-microplastics-more-research-and-scientific-data-needed.pdf

[5] https://www.efsa.europa.eu/en/news/microplastics-and-nanoplastics-food-emerging-issue

[6] https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/326499/9789241516198-eng.pdf?ua=1

Fot. Autorstwa Dantor (talk) 20:55, 18 November 2013 (UTC) – Praca własna, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=29710934 (częsteczki mikroplastiku w paście do zębów)

KOMENTARZE
news

<Kwiecień 2021>

pnwtśrczptsbnd
29
31
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
17
18
20
NutraFood Poland
2021-04-20 do 2021-04-22
22
24
27
Podstawy oznaczania wilgotności
2021-04-27 do 2021-04-27
28
29
1
2
Newsletter