Biotechnologia.pl
łączymy wszystkie strony biobiznesu
Jaskra. Operować czy leczyć?
17.07.2015 , Tagi: jaskra, zdrowie, okulista, farmakologia
Jaskra. Operować czy leczyć?
Podczas Zjazdu Okulistów Polskich w Poznaniu, próbowano znaleźć odpowiedź na pytanie, jak skutecznie diagnozować i leczyć jaskrę. Korzystając z wiedzy i doświadczenia największych autorytetów, była okazja, by rozwiać swoje obawy i wątpliwości na temat omawianego schorzenia.

Stawiać na operację czy leczenie farmakologiczne?

Prof. Marek Rękas, kierownik Kliniki Okulistyki Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, apelował, aby lekarze nie zwlekali z podejmowaniem decyzji o skierowaniu pacjenta na zabieg. Przypomniał, że klasycznymi wskazaniami do leczenia chirurgicznego jaskry są wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe i progresja zmian w polu widzenia.  

– Można jeszcze do tego dodać brak współpracy pacjenta z lekarzem i zmiany na powierzchni oka – stwierdził prof. Rękas – w większości przypadków trzeba wykonać operację u pacjenta, który ma ciśnienie wyższe niż 30 mmHg.  U pacjentów z wysokim ciśnieniem spodziewamy się jego obniżenia, redukcji dobowych wahań i stabilizacji parametrów pola widzenia, natomiast w przypadku niskiego ciśnienia – stabilizacji ciśnienia i pola widzenia – tłumaczył.

Zaletą leczenia operacyjnego, podkreślaną przez chirurgów, jest znaczna redukcja ciśnienia wewnątrzgałkowego – u większości zoperowanych pacjentów można je obniżyć o ponad 30 proc. W stosunku do leczenia zachowawczego średnie ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz wahania dobowe są również niższe. Profesor zwracał uwagę, że leczenie operacyjne jest jedną z metod, której można używać praktycznie na każdym etapie leczenia – od rozpoznania aż po jaskrę zaawansowaną.

Trwają badania nad zupełnie nową metodą leczenia jaskry, polegającą na wprowadzaniu do komory przedniej oka, poprzez mikronacięcie, implantu z lekiem.

– Pacjent przez cztery-sześć miesięcy miałby w sposób regularny dostarczany lek do oka – powiedziała prof. Marta Misiuk-Hojło, kierująca Kliniką Okulistyki UM we Wrocławiu. – Wielu naszych pacjentów z różnych przyczyn nie jest w stanie zakraplać sobie oczy tak jak potrzeba.

Czy mam się czego obawiać?

Od zarejestrowania pierwszej prostaglandyny na rynku pojawiło się wiele tego typu preparatów i dobrze poznano mechanizm ich działania. Mimo to jest jeszcze wiele znaków zapytania. Wiadomo, że prostaglandyny obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe, jednak wg Adriana Smędowskiego, asystenta Oddziału Klinicznego Okulistyki SUM w Katowicach oraz Katedry Okulistyki w University of Eastern Finland w Kuopio, nie powinno się ich stosować częściej niż raz dziennie. W przypadku częstszego stosowania paradoksalnie może dojść do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, nawet o 2-4 mmHg.

Obawę lekarzy przed zastosowaniem prostaglandyn w zapaleniu błony naczyniowej ocenił jako przesadzoną, ponieważ większość badań opartych na dużych grupach pacjentów nie potwierdziła, by zwiększały one ryzyko rozwoju, czy też nasilenia odczynu zapalnego w komorze przedniej oka.

- Nie ma też jednoznacznych dowodów na to, że prostaglandyny mogą przyczyniać się do zwiększonego ryzyka rozwoju torbielowatego obrzęku plamki po zabiegach okulistycznych. Mogą natomiast powodować rozwój obrzęku angiograficznego, który nie wpływa na ostrość wzroku. Istnieją kazuistyczne doniesienia, iż mogą też zaostrzać zapalenie herpetyczne rogówki i zwiększać częstotliwość jego nawrotów, aczkolwiek i w tym przypadku brak jest jednoznacznych dowodów – stwierdził dr Smędowski.

Jasne i ciemne strony kanabinoidów

Jednym z wątków, które poruszono w trakcie spotkania, były, budzące liczne kontrowersje, terapie eksperymentalne, w tym stosowanie u chorych na jaskrę kanabinoidów pozyskiwanych z konopi indyjskich. W wielu krajach leki wyprodukowane z tych związków znalazły już zastosowanie np. w leczeniu padaczki, choroby Alzheimera, choroby Parkinsona, AIDS, przewlekłego bólu nowotworowego czy – jak w przypadku Polski – spastyczności u chorych na stwardnienie rozsiane. Czy okażą się równie skuteczne w leczeniu chorób oczu?

- Liczne badania potwierdziły, że jeden z dwóch aktywnych związków znajdujących się w konopiach indyjskich, THC, obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe. Dla nas, lekarzy zajmujących się leczeniem jaskry, bardzo ważne jest działanie neuroprotekcyjne leków. W odniesieniu do brimonidyny (badania in vitro) i prostaglandyn mówi się, że poprawiają ukrwienie, ale działanie neuroprotekcyjne udowodniono bezsprzecznie jedynie kanabinoidowi THC – stwierdziła prof. Iwona Grabska-Liberek., mazowiecka konsultant wojewódzka w dziedzinie okulistyki, kierująca Kliniką Okulistyki CMKP w Warszawie.

Kanabinoidy wpływają na receptory CB1, odpowiedzialne za poszerzenie naczyń. Mają one również działanie antyoksydacyjne i poprawiają wewnątrzgałkowy przepływ krwi. Jak wyjaśnia prof. Grabska-Liberek niestety, powodują również wiele objawów ubocznych ze strony ośrodkowego układu nerwowego.

Do takich objawów należą m.in.

  • euforia
  • bezsenność
  • stany lękowe 
  • uzależnienie

Jeżeli nie uda się tych działań niepożądanych wyeliminować, kanabinoidy nie znajdą miejsca wśród leków przeciwjaskrowych.

Prof. Grabska-Liberek ma jednak nadzieję, że uda się rozwiązać problemy z ich tolerancją oraz wyprodukowaniem z nich kropli. Mają ją również okuliści, którzy leczą jaskrę u chorych na cukrzycę, ponieważ – jak podkreślają – oprócz tego, że skutecznie obniżają one ciśnienie wewnątrzgałkowe, to zapobiegają także retinopatii cukrzycowej.

Być może przeciwnicy marihuany i osoby, które nie mają zdania na temat jej stosowania w okulistyce większe nadzieje pokładają w terapii genowej, przywołanej przez dr. Adriana Smędowskiego, albo nanotechnologii, o której wspomniała prof. Joanna Wierzbowska. Czas pokaże, która z eksperymentalnych terapii okaże się przyszłością okulistyki.

KOMENTARZE
news

<Listopad 2019>

pnwtśrczptsbnd
28
30
31
1
2
3
4
7
MEDmeetsTECH
2019-11-07 do 2019-11-07
9
40. Kongres i Targi LNE
2019-11-09 do 2019-11-10
10
11
15
16
17
22
24
27
28
Warsaw FOODHATON 2019
2019-11-28 do 2019-11-28
29
30
1
Newsletter